Odpowiedzi SKoPB 2015
Autor: SKoPB    Utworzone: 26.04.2018

skopb logo



Przedstawiamy odpowiedzi na poprzednie zadania.




Zadanie 1.

W pewnej beskidzkiej miejscowości możemy odnaleźć wielce oryginalną latarnię. Jej część przedstawiono na fotografii 1. W pobliżu znajduje się obiekt, którego fragment przedstawia fotografia 2. Natomiast oba te obiekty łączy pewna nieokrągła rocznica. Oczywiście chcemy się dowiedzieć: w jakiej miejscowości wykonano te zdjęcia, kim jest osoba przedstawiona na fotografii 2 oraz jak ją można powiązać z fotografią 1. Chcielibyśmy się także zapytać, z jakim europejskim miastem można by skojarzyć zabytek, który znajduje się opodal miejsc gdzie wykonano obie zaprezentowane fotografie.

fot. 1

fot. 2


Zdjęcia zostały wykonane w Suchej Beskidzkiej, rodzinnej miejscowości Billy’ego Wildera. W 105 rocznicę urodzin reżysera władze miejskie wmurowały pamiątkową tablicę w płytę suskiego rynku, a obok niej ustawiły latarnię-drogowskaz (fotografia 1), na którym wymienione zostały cztery miejsca: Wiedeń, Berlin, Paryż i Hollywood, czyli miasta związane w szczególny sposób z życiem i karierą reżysera. Fotografia 2 przedstawia fragment wspomnianej tablicy, na której widnieje postać Marylin Monroe. Ta gwiazda amerykańskiego kina zagrała także w filmach reżyserowanych przez B. Wildera („Słomiany wdowiec” czy „Pół żartem, pół serio”). Natomiast znajdująca się nieopodal karczma „Rzym” w oczywisty sposób kojarzy się ze stolicą Włoch.

Zadanie 2.

W pewnym miejscu w Karpatach możemy podziwiać obiekt, który jest na tyle charakterystyczny, że stał się symbolem całego regionu. Ponad sto lat po jego wybudowaniu mieszkańcy jednej z nadmorskich miejscowości (1) zapragnęli mieć identyczny obiekt u siebie. I trzeba przyznać, że dopięli swego! Ciekawe czy przyczynkiem do jego wybudowania był fakt, iż inna nadmorska miejscowość (2) leżąca niespełna 300 km na wschód od wyżej wymienionej, posiadała podobny obiekt już od lat kilku. Ale tak naprawdę, to teren w którym wycieczki prowadzić może przewodnik beskidzki :) stał się miejscem, gdzie spotkać możemy bardziej lub mniej wierne odzwierciedlenia tego karpackiego pierwowzoru. Zaprezentujemy teraz kilka takich miejsc. W pobliżu pierwszego (3) przebiega żółty szlak, natomiast szlak zielony biegnie u stóp drugiego (4). Bezpośrednio obok trzeciego (5) nie przebiega żaden szlak PTTK-owski, ale nieopodal znajduje się muzeum kultury ludowej poświęcone jednej z grup zamieszkujących Beskidy. Idąc szlakiem żółtym koło miejsca czwartego (6), dotrzemy do obiektu noclegowego, którego patronem jest postać wielce zasłużona dla turystyki nie tylko beskidzkiej. Mniej więcej w tej samej odległości, ale idąc tym samym szlakiem w przeciwną stronę, moglibyśmy dotrzeć do innego muzeum z ekspozycją etnograficzną kolejnej grupy góralskiej, ale nie dotrzemy, bo go już niestety tam nie ma. Miejsce piąte (7) znajduje się już na pogórzu, ale zaledwie o kilka kilometrów od miejsca trzeciego (5), a w połowie drogi między nimi jest sporej wielkości ośrodek narciarski.
W odpowiedzi prosimy o zlokalizowanie miejsc oznaczonych numerami 4, 5, 6, 7 oraz o podanie nazwiska dostojnika kościelnego, którego herb zawiera także przedstawienie „bohatera” naszej zagadki. Dla ułatwienia lub utrudnienia podamy jeszcze kilka podpowiedzi, które łączą ze sobą wymienione wyżej miejsca. W miejscowości z obiektem (3) urodziła się osoba, która przyczyniła się do oddania „do użytku” obiektu z miejsca (7), ale także przez wiele lat współpracowała z inną, znaną i powszechnie szanowaną osobą, której wypowiedź ponoć spowodowała wybudowanie obiektu (1). Natomiast miejscowość, na terenie której znajduje się ten pierwowzór karpacki, umieściła go w swoim herbie. Miejscowość tę również łączą pewne „stosunki partnerskie” z miastem, które w naszej zagadce oznaczono (2). Natomiast gdybyśmy udali się w głąb podłoża w miejscach oznaczonymi punktami (4) i (6), natrafilibyśmy na odstępstwa w budowie typowej dla Beskidów. Na koniec podpowiemy, iż najstarszy ze wszystkich beskidzkich obiektów tego typu znajduje się w miejscu (6).

Bohater zagadki, krzyż na Giewoncie, doczekał się wielu mniej lub bardziej wiernych kopii. Rozsiane są one od Bałtyku [(1)-Pustkowo, (2)-Sopot] po Tatry. Najwięcej z nich możemy podziwiać na szeroko pojętym Podhalu [(3)-stoki Rabskiej Góry (Raba Wyżna), (4)-Raniszberg koło Szaflar, (5)-Czarna Góra/Litwińska Grapa/Litwinka w Czarnej Górze, (6)-Bryjarka nad Szczawnicą, (7)-Wierch Stefański w Leśnicy-Groniu] i to one stanowiły zasadniczą część tej zagadki. Należy podkreślić, że zaprezentowana lista nie wyczerpuje miejsc gdzie można zobaczyć replikę tego najbardziej rozpoznawalnego tatrzańskiego krzyża. Głównym elementem herbu biskupiego kardynała Stanisława Dziwisza jest właśnie przedstawienie Giewontu ze znajdującym się tam krzyżem. Najłatwiejszy do lokalizacji był krzyż na Bryjarce (7), w okolicy którego biegnie szlak żółty. Idąc tym szlakiem w jedną stronę dotrzemy do Bacówki pod Bereśnikiem, która od niedawna nosi imię Edwarda Moskały, a w drugą stronę… nie dotrzemy już do Muzeum Pienińskiego, gdyż ono także, od niedawna zmieniło swoją lokalizacje na Szlachtową. Kolejne muzeum opisane w pytaniu to Zagroda Korkoszów w Czarnej Górze, nieopodal której znajduje się Litwińska Grapa (5), także z kopią krzyża na Giewoncie. Kilka kilometrów na północny-zachód od tego miejsca znajduje się kolejny punkt naszej zagadki, leżący na Pogórzu (tak, pogórzu ;)) Gliczarowskim Wierch Stefański (7). Między tymi punktami (5 i 7), „mniej więcej w połowie drogi” znajduje się duży kompleks narciarski na Kotelnicy w Białce Tatrzańskiej. Krzyż na Wierchu Stefańskim (7) oddał do „katolickiego użytku”, czyli dokonał uroczystego poświęcenia, ks. kardynał Stanisław Dziwisz urodzony w Rabie Wyżnej u stóp Rabskiej Góry, na zboczach, której znajduje się obiekt oznaczony w tej zagadce jako (3). Oczywistością są bardzo bliskie relacje tego dostojnika z osobą Jana Pawła II, którego słowa „...jak wiatr wieje od Bałtyku po gór szczyty do krzyża na Giewoncie...” były ponoć inspiracją do wybudowania w Pustkowie (2) repliki tatrzańskiego krzyża. Najtrudniejszy do rozszyfrowania był krzyż na Raniszbergu, u podnóży którego biegnie szlak zielony (także czerwony). Raniszberg będący częścią Pienińskiego Pasa Skałkowego (budowa wapienna), jak i Bryjarka mająca w swej budowie intruzje andezytowe, wyróżniają się znacząco w całej masie beskidzkiego fliszu. Na koniec oczywistości: Krzyż na Giewoncie stanowi zasadniczą część zakopiańskiego herbu. A Zakopane jest miastem partnerskim Sopotu (2).

Zadanie 3.

Wędrując jednym z beskidzkich szlaków odwiedzimy kilka obiektów wpisujących się w jeden wspólny schemat. Mimo, iż nie są to wyrafinowane budowle, to ich skala jest iście kosmiczna. Budowla znajdująca się u początku tego szlaku, choć nie ma beskidzkiego rodowodu, wpisała się już chyba na stałe w górski charakter tego miejsca. Prosimy, napiszcie: Co to za budowla ? Gdzie się znajduje? W jaki sposób powyższy szlak można powiązać z Koroną Himalajów oraz który z obiektów znajdujących się przy szlaku nie pasuje do pozostałych, mimo iż do niego należy?

Pod przełęczą Kubalonka od 1958 stoi drewniany kościół i choć nie ma on beskidzkiego rodowodu, bo przeniesiony jest ze śląskich Przyszowic, to stał się już symbolem tego miejsca. W pobliżu kościoła znajduje się tablica mająca symbolizować Słońce, która jest początkiem Beskidzkiej Ścieżki Planetarnej. Szlak ten przebiega m.in. przez przysiółek Istebna Wilcze, gdzie znajduje się Izba Pamięci Jerzego Kukuczki, zdobywcy m.in. Korony Himalajów. Na wytyczonym w 2002 szlaku, który miał być odzwierciedleniem fragmentu Kosmosu w skali 1:500000000, znajdują się symboliczne przedstawienia Słońca i planet układu słonecznego. Od roku 2006 Pluton nie jest już uznawany za planetę, dlatego mimo iż jego przedstawienie znajduje się nadal na szlaku, to formalnie już do niego nie należy. Na poniższym zdjęciu prezentujemy ostatni obiekt z tego szlaku, gdzie żółta kropka umieszczona na metalowym symbolu oznacza wyskalowaną wielkość Plutona.


Zadanie 4.

Kilka kroków od obiektu z fotografii znajduje się infrastruktura transportowa, której znaczenie w historii było niezwykle ważne. Zarówno o nim , jak i o tej infrastrukturze możemy poczytać na kartach powieści, z którą związane jest także zadanie 6. Co to za obiekt i gdzie się znajduje?


Są to resztki obelisku wystawionego w 1915 roku ku pamięci żołnierzy oddziałów brandenburskich, poległych w walce o przełęcz Łupkowską. Obelisk ten został opisany w książce Jaroslava Haška. Ponieważ opierał on swoje opowieści na anegdotach i przeżyciach własnych, a także sam przez krótki czas służył w Galicji w wojsku austro-węgierskim, prawdopodobne jest to, że wystawiony on został - jak opisuje „Den Helden von Lupkapass” - bohaterom przełęczy Łupkowskiej. Stoi na skarpie za stacją kolejową w Łupkowie. Dochodzi się do niego po kilkunastu zrujnowanych stopniach. Został on opisany w książce Jaroslava Haška pt. „Przygody dobrego wojaka Szwejka”. Można się spotkać także z twierdzeniami, że był to pomnik owego Szwejka.
Kolej przechodząca przez Łupków powstała jako Pierwsza Węgiersko-Galicyjska Kolej Żelazna, pozwalająca docelowo połączyć Budapeszt, Twierdzę Przemyśl i Lwów.

Zadanie 5.

Lunety kojarzą się nam z gwiazdami, niebem... ale nie tylko. Znajdują się one też w pewnym miejscu, w którym dziś możemy zajmować się i bardziej przyziemnymi sprawami. Co ciekawe, przy pierwotnym przeznaczeniu miejsce to charakteryzowało się oryginalnym kształtem oraz powstało w nietypowym stylu, jak na obiekt tego typu.
W odpowiedzi prosimy podać, gdzie dokładnie jest usytuowane to miejsce i w jakim celu zostało stworzone? Co znajdowało się tam związanego z postacią (1), która powołała do życia jedno z najstarszych muzeów publicznych na terenie obecnej Polski? Z osobą (1) jest związany inny, niedoceniony człowiek (2). Łódź i ową drugą zagadkową personę coś łączy - co? Podpowiemy, że imieniem postaci (2) został nazwany jeden ze szlaków niedaleko miasta, w którym znajdowała się filia Politechniki Łódzkiej.

Budynek z lunetami to wzniesione w stylu klasycystycznym okrągłe skrzydło pałacu Larischów w Cieszynie. Pierwotnie znajdowała się tam pałacowa stajnia, przed II wojną światową znajdowała się tam Biblioteka Szersznikowska. Obecnie mieście się tam kawiarnia Cafe Muzeum. Postać (1) to ks. Leopold Jan Szersznik, który pomógł m.in. Józefowi Bożkowi (postać (2)) dostać się do cieszyńskiego gimnazjum. Józef Bożek był wynalazcą, który nic nie wiedząc o dokonaniach Stephensona, w 1815 roku zbudował powóz z napędem parowym. Stąd Bożek nazywany jest także „polskim/czeski/śląskim/polsko-czeskim Stephensonem”. 29 z wynalazków Bożka znalazło się w sporządzonym przez ks. Szersznika rejestrze pt. „Nachrichten von Schriftstellern und Künstlern aus dem Teschner Fürstenthum”, czyli wykazie różnych pisarzy i artystów z księstwa cieszyńskiego. Łódź parowa była jednym z wynalazków Bożka, stąd pewien przewrotny ;), ale istniejący związek z Ł/łodzią. Inne wynalazki to np. automatyczny warsztat tkacki i postrzygarka sukna, które używane były w przemyśle włókienniczym, z którego słynęła Łódź.
Czerwony szlak imienia Józefa Bożka prowadzi z Jasienicy przez Biery (rodzinna miejscowość wynalazcy) w kierunku Błatniej. A stąd już niedaleko do Bielska-Białej, gdzie w latach 1969-2000 znajdowała się filia Politechniki Łódzkiej.

Powóz parowy i łódź parowa Józefa Bożka. Rysunek z por. Rudolf Ochman, Józef Bożek, zapomniany wynalazca śląski, "Zaranie Śląskie". R. 7. 1931, z. 3/4, s. 161 - 168

Zadanie 6.

Poruszając się po Beskidach, wykorzystujemy wszelkie udogodnienia oraz środki transportu. Możemy przy tym spotkać różne „atrakcje”. Jedna z nich umożliwia nam zapoznanie się z dość szczególnym oświadczeniem, dotyczącym pewnego świętego. Są to poglądy wygłoszone podczas rozmowy z postacią fikcyjną o takim samym nazwisku, co pewien noblista. Niedaleko znajdują się pozostałości po „drogach” środka transportu bardzo podobnego do tego, o którym piszemy w zadaniu 4.
Gdzie w Beskidach możemy natknąć się na to oświadczenie? Prosimy podać dość dokładne jego położenie, tj. w odniesieniu do jakiegoś punktu na mapie, np. od szczytu czy miejscowości.

Wędrując szlakiem „Śladami dobrego wojaka Szwejka” z Komańczy do Prełuk, już wychodząc na drogę w Prełukach natykamy się na jedną z tabliczek z cytatami z książki Jaroslava Haška. Znajduje się na niej fragment rozmowy kapelana polowego Otto Katza z innym kapelanem, brzmiący: „Ja świętego Józefa szanuję i wszystkich świętych poważam, wyłączając świętego Serapiona. Ma takie obrzydliwe imię”. Idąc dalej tym szlakiem w tym kierunku, spotkać możemy pozostałości po Bieszczadzkiej Kolejce Leśnej.
Inny człowiek o nazwisku Katz, który pojawił się w tym pytaniu to Bernard Katz, laureat nagrody Nobla z medycyny w 1970 roku.

Zadanie 7.

Wędrując Głównym Szlakiem Beskidzkim trafimy do miejscowości, w której natkniemy się na obiekt przedstawiony na fotografii. W miejscowości tej odnajdziemy także zabytkowy, drewniany budynek sakralny, w pobliżu którego obejrzeć możemy ekspozycję muzealną mocno związaną z przedstawionym zdjęciem. Miejsce umieszczenia eksponatów nierozerwalnie łączy się także ze wspomnianą świątynią. Czego dotyczy ta ekspozycja? W jakim budynku się znajduje? Co przedstawia zaprezentowane zdjęcie? No i oczywiście, w jakiej miejscowości znajdują się te wszystkie przytoczone obiekty.


Wszystkie 3 obiekty, o których była mowa w zadaniu, możemy obejrzeć w Bartnem oraz na poniższej fotografii.


Są to od lewej: pobijak (narzędzie używane m.in. przez miejscowych kamieniarzy), spichlerz plebański (z ekspozycją poświęconą kamieniarstwu) oraz dawna cerkiew grekokatolicka pod wezwaniem świętych Kosmy i Damiana.

Zadanie 8.

Wielki to musiał być twórca, skoro sam Adam Mickiewicz w jednym ze swoich dzieł powołuje się na chyba najbardziej rozpoznawalny jego utwór. Wielki to musiał być artysta, skoro już w 49 lat po śmierci ma swój pomnik przed szkołą, do której uczęszczał, a która obecnie (a jakże) nosi jego imię. Wielki to musiał być człowiek, skoro aż dwa istotne obiekty w jego rodzinnej miejscowości noszą jego imię. W miejscowości tej znajduje się także muzeum z wielce oryginalną ekspozycją, które powstało w budynku będącym siedzibą pewnego zakładu uważanego za pierwszy (lub jeden z pierwszych) zakład tego typu w Galicji. Kto jest bohaterem tego zadania? Napiszcie również, który z jego utworów Adam Mickiewicz wspomina w swoim dziele oraz jaki jest tytuł tego dzieła, napisanego przez naszego wieszcza? Z którego roku pochodzi pomnik znajdujący się przed w/w szkołą? Co jest eksponowane we wspomnianym muzeum?

Postać ta, to Kazimierz Brodziński. Jego twórczość wspomina Adam Mickiewicz w epilogu do „Pana Tadeusza” (sielanka „Wiesław”) oraz, choć nie wprost, w III części „Dziadów”(rozprawa „O klasyczności i romantyczności, tudzież o duchu poezji polskiej”). Pomnik, który możemy obecnie oglądać przed I LO im. K. Brodzińskiego w Tarnowie pochodzi z 1974 roku i jest repliką zburzonego podczas II wojny światowej pomnika z 1884r. Imieniem K. Brodzińskiego w rodzinnej Królówce nazwane są: Zespół Szkół oraz Dom Kultury. Przyjmuje się, że w Królówce w roku 1888 powstała pierwsza w Galicji mleczarnia. W odnowionych murach obecnie znajduje się muzeum mleczarstwa, w którym prezentowane są m. in. autentyczne XIX-to wieczne urządzenia do produkcji wyrobów z mleka.

Zadanie 9.

Był taki czas, że szczytem wakacyjnych marzeń Polaków był wyjazd nad węgierski Balaton, krótki pobyt w NRD czy wizyta w Bułgarii. Obecnie świat stoi przed nami otworem, a i Polska staje się coraz bardziej atrakcyjna dla turystów, nie tylko z Europy. Kilka lat temu można było zobaczyć w telewizji, jak znany amerykański aktor o indiańskich korzeniach opowiada o swoich wakacyjnych planach w Polsce. To co nas najbardziej cieszy ;) to fakt, iż ¾ miejscowości, które chce w Polsce odwiedzić znajduje się właśnie w Beskidach. Miejscowości te łączy droga o tym samym numerze oraz fakt, że w każdej z nich pewien zakon ulokował swój klasztor. O jakich miejscowościach mowa? Jak nazywa się ten amerykański aktor?

I wszystko jasne: https://youtu.be/HNMJXOJetDQ
Numer drogi to 28, zaś we wszystkich beskidzkich miejscowościach, które zamierza odwiedzić Chuck, znajdują się klasztory franciszkańskie.

Zadanie 10.

Pytanie jest krótkie :) W jakiej miejscowości znajdowało się to malowidło pierwotnie i gdzie możemy je podziwiać obecnie?


Na zdjęciu możemy zobaczyć efekt prac konserwatorskich rozpoczętych w 2010 roku, które przeprowadzono w bojkowskiej cerkwi pw. św. Onufrego przeniesionej z Rosolina do MBL w Sanoku. Obiekty z zespołu cerkiewnego z Rosolina były pierwszymi przeniesionymi do tego skansenu, który powstał jako pierwszy w Polsce po drugiej światowej i jest obecnie największym tego typu muzeum na terenie kraju.

Zadanie 11.

W pewnej (nomen-omen) zagadkowo brzmiącej willi, mieszkała niepozorna kobieta. Cechowała się jednak zupełnie niezwykłymi zdolnościami. Przypisywano jej nawet autorstwo jednej z najbardziej znanych przepowiedni , w którą ponoć i Mickiewicz był zamieszany, a kończących się nader optymistycznie. Niestety, los tej kobiety nie był szczęśliwy i tak też się zakończył. Dokładnie przepowiedziała swoją własną śmierć w tragicznych okolicznościach podczas wojny. Kim była ta kobieta?

Mowa o Agnieszcze Pilchowej, zwaną również Agni P. lub Jasnowidzącą z Wisły, która mieszkała w Wiśle w willi „Sfinks”. Nieopodal mieszkał również Julian Ochorowicz, o którego pytaliśmy w kolejnym zadaniu, a do którego prac nawiązuje nazwa willi. Agnieszka Pilchowa była dość znana jako jasnowidząca, uzdrowicielka i zielarka, bywała nawet u Ignacego Mościckiego czy Józefa Piłsudskiego. Stanisław Hadyna (również jeden z możliwych bohaterów następnego zadania :) ) przypisywał jej autorstwo przepowiedni z Tęgoborzy, która wg Miłosza (co napisał w „Warszawa środkiem ustali się świata”) miała zostać podyktowana przez „ducha Mickiewicza”. Niestety, jej zdolności miały przykrą stronę - przepowiedziała nie tylko II wojnę światową i jej jedne z najgorszych aspektów, lecz również własną śmierć. Została rozstrzelana w obozie koncentracyjnym w Ravensbrück.

Zadanie 12.

Całkiem niedawno, w pewnej beskidzkiej miejscowości, odbyło się odsłonięcie pomnika, który jest kolejnym na tym miejscu. Chociaż przedstawia on pewną postać, w pierwotnym zamierzeniu nie miał upamiętniać żadnej żyjącej istoty. W odpowiedzi należy podać autorów pomników - wcześniejszych i obecnego - stojących na tym miejscu. Jakie dwa inne pomniki możemy zobaczyć, idąc od tego pomnika do czwartego, upamiętniającego osobę związaną z kobietą z poprzedniego pytania? Kogo upamiętnia czwarty pomnik? Dla podpowiedzi - istnieje pewne powiązanie między czwartą postacią, a osobą nagrodzoną Noblem (i w pewnym stopniu także z Łodzią ;) ).

Pomnik o który pytamy jako pierwszy, to pomnik „Źródeł Wisły”, zwany również pomnikiem Ślązaczki. To drugie miano nie wzięło się znikąd - faktycznie pomnik, który w zamierzeniu nie miał upamiętniać żadnego człowieka, przedstawia dziewczynę. W 1937 roku Ignacy Mościcki odsłonił pierwszy pomnik na tym miejscu, wykonany był z brązu przez prof. Konstantego Laszczkę. Niestety, forma tego pomnika zaginęła, a on sam został przetopiony przez Niemców podczas wojny. W 1975 roku stanął kolejny, tym razem wykonany z lastriko przez Artura Cienciałę. Obecny pomnik został odsłonięty w zeszłym roku, a jego autorem jest Grzegorz Łagowski. Osobą związaną z Agnieszką Pilchową, a której pomnik w formie obelisku możemy obejrzeć całkiem niedaleko, jest Julian Ochorowicz. Pomiędzy tymi pomnikami możemy spotkać kilka kolejnych - pomnik misia, czy pomniki dwóch kompozytorów (popiersie Jana Sztwiertni obok muszli koncertowej, postać Stanisława Hadyny siedzącego na jej widowni). Jeśli wyszlibyśmy z terenu parku, moglibyśmy zobaczyć warszawską syrenkę (dar miasta Warszawy dla mieszkańców Wisły za okazaną finansową pomoc w odbudowie stolicy po zniszczeniach w II wojnie światowej) stojącą przed budynkiem wiślańskiego liceum ogólnokształcącego, czy czekoladowy pomnik Adama Małysza w budynku Domu Zdrojowego.
Julian Ochorowicz gościł u siebie m.in. Władysława Reymonta, który pracował w Wiśle nad „Chłopami” - powieścią, za którą dostał nagrodę Nobla. Reymont jest również autorem „Ziemi Obiecanej” - a tu związek z Łodzią jest już oczywisty :)

Zadanie 13.

W sąsiadujących ze sobą beskidzkich miejscowościach znajdują się obiekty, których patroni byli tej samej profesji, a przed których nazwiskami można by napisać ten sam skrót. Pierwszy z nich urodził się na południu Polski (niestety poza Beskidami) a zmarł w Zakopanem. W miejscowości, od której nazwę bierze jedno z beskidzkich pogórzy, znajduje się tablica, która upamiętnia jego kilkuletni pobyt przed wybuchem II Wojny Światowej. Drugi patron spędził swoje młodzieńcze lata i wieczny spoczynek znalazł w dużym beskidzkim mieście. Nazwisko trzeciego można powiązać z Somalią, Tanzanią i… Krakowem oraz z zachodnią częścią polskich Beskidów, nad którymi przez krótki okres czasu trzymał pieczę. Czwarty, jako jedyny, miał styczność z turystyką masową, bo przez pewien okres swego życia był pracownikiem dużego biura podróży. Ostatnia postać to student krakowskiego ASP. Jedno z jego malowideł znajduje się do dziś na frontonie kościoła w jego rodzinnej miejscowości.
Wymieńcie te 5 obiektów oraz przedstawcie z imienia i nazwiska ich patronów.

Obiektami tymi są schrony bojowe (forty) w Krzyżowej i Przyborowie. Każdemu z nich nadano imię znanego polskiego generała (gen.).
  • schron bojowy K-1 "Szyling" w Krzyżowej (gen. Antoni Szylling)
  • schron bojowy K-2 "Kustroń" w Krzyżowej (gen. Józef Rudolf Kustroń)
  • schron bojowy K-3 'Boruta" w Krzyżowej (gen.Mieczysław Ludwik Boruta-Spiechowicz)
  • schron bojowy P-1 "Bernard" w Przyborowie (gen. Bernard Stanisław Mond)
  • schron bojowy P-2 "Rydz Śmigły" w Przyborowie (gen. Edward Śmigły-Rydz).
Szukając odpowiedzi na „podpowiedzi” :) zawarte w zadaniu, można było dowiedzieć się o różnych epizodach z życia poszczególnych patronów. Najbardziej zaskakujące dla odpowiadających było, że Edward Rydz-Śmigły był studentem ASP, a do dziś malowidło namalowane jego ręką można podziwiać (choć mocno nadszarpnięte zębem czasu) na fasadzie kościoła w jego rodzinnych Brzeżanach. Ciekawy był również fakt, że gen. Mond po wojnie był pracownikiem „Orbisu”. Można było także złożyć kwiaty na grobie gen. Kustronia w Nowym Sączu czy pod tablicą upamiętniającą Borutę-Spiechowicza w Przemyślu lub wybrać się do Dani, Austrii, Ugandy, Tanzanii, Kenii czy Somali by zapłacić za zakupy… szylingami.

Zadanie 14.

Poznali się ponoć na balu, który odbył się w jednym z beskidzkich zamków. Ona wywodząca się z bogatej rodziny, on noszący nazwisko, którego przedstawiciele związani byli nie tylko z Beskidami. W tym samym zamku (notabene należącego na przestrzeni wieków także do wspomnianego wyżej rodu) odbył się również bal z okazji rocznicy ślubu wspomnianej pary. Pamiątką tego wydarzenia był dar, który ułatwił dostęp okolicznej ludności do opieki medycznej. Niestety małżeństwo zakończyło się już po latach dwunastu…
Podajcie imiona i nazwiska pary bohaterów tego pytania oraz napiszcie nazwę miasta, gdzie ulokowano wspomniany dar.

Opisane wydarzenia rozgrywały się na zamku w Nowym Wiśniczu i to zaledwie kilka lat temu. To w jego murach poznali się ponoć Dominika Kulczyk i Jan Lubomirski-Lanckoroński. Tam też w dziesiątą rocznicę ich ślubu odbył się bal, na którym zebrano datki na karetkę ratunkową dla szpitala w Bochni. Niestety w roku 2014 rozeszły się drogi Pana Jana i Pani Dominiki.

Zadanie 15.

Ostatnie pytanie w tym zestawie jest wybitnie nieskomplikowane. Napiszcie, gdzie wykonano poniższe zdjęcie oraz jaki drewniany element na tym cmentarzu jest unikatem na skalę wszystkich polskich karpackich cmentarzy pierwszowojennych.


Choć większości pierwszowojenne karpackie cmentarze w Polsce kojarzą się z Beskidem Niskim czy Wyspowym lub Pogórzami w okolicach Dunajca/Białej Dunajcowej, to pytanie nie nastręczało wielu kłopotów a zaprezentowana figura św. Franciszka jednoznacznie pokazywała kierunek poszukiwań. Zdjęcie wykonano na cmentarzu wojennym w Kalwarii Zebrzydowskiej. To tam, w narożniku cmentarza, trochę za głównym obrysem, na mogile żołnierza muzułmanina możemy podziwiać drewniany krzyż zwieńczony turbanem.


Zadanie 16.

Na poniższym zdjęciu przedstawiono obiekt znajdujący się w miejscowości, która oddalona jest od innej o bliźniaczej nazwie o ok. 40km. Dużo bliżej znajduje się trzecia miejscowość, o nazwie pokrewnej, gdzie możemy zobaczyć jeden z budynków, który w swojej nazwie zwyczajowej zawiera słowo „Wawel”. Pierwsza miejscowość łączona jest również z nazwiskiem rodziny, która kojarzona jest częściej z czwartą miejscowością znajdującą się również w Beskidach, ale oddaloną od pierwszej już o ok. 300km. Rodzina ta odegrała znaczną rolę w historii Polski, także na arenie międzynarodowej.
Prosimy podać, jaki obiekt znajduje się na zdjęciu oraz jakie 4 miejscowości kryją się w tym pytaniu (w przypadku miejscowości 1 i 2 prosimy o podanie również ich dokładnego położenia).

Na zdjęciu przedstawiliśmy pałac w Kończycach Wielkich na Śląsku Cieszyńskim (gm. Hażlach). Miejscowość druga to właściwie część Ostrawy, która polska nazwa brzmi tak samo jak pierwszej pytanej miejscowości, oddalonej o ok. 40km (co nie znaczy, że dokładnie tyle ma być w linii prostej ;) ). Kończyce Małe to trzecia miejscowość. Znajduje się tam „cieszyński Wawel”, czyli zamek, a dokładnie dwór, którego budowę rozpoczęto w XIV wieku. Czwarta miejscowość to Dukla, którą z Kończycami Wielkimi na Śląsku Cieszyńskim łączy nazwisko Mniszchów, którzy tytułowali się z „Wielkich Kończyc i Ossownicy”.

Zadanie 17.

Mijający rok jest rokiem wielu rocznic związanych z I wojną światową, ale niektóre uroczystości miały miejsce jeszcze przed ostatnimi świętami Bożego Narodzenia. W pewnej miejscowości ponad 100 lat temu, zakończył swój „kontredans” „Dziadek”, a ślady jego obecności w jednym z tamtejszych budynków upamiętniono również podczas tych obchodów.
Prosimy podać, w czyjej gościnie przebywał bohater tego pytania, jakim zawodem parał się gospodarz, pod jaki adres musimy się udać aby zobaczyć pamiątkę tego wydarzenia, oraz jaki napis znajdował się na wcześniejszej wersji tego upamiętnienia.

„Kontredans koło Limanowej” odbył Józef Piłsudski, który zatrzymał się u lekarza powiatowego, dr. Kazimierza Mieroszewskiego. W Limanowej przy ulicy M. B. Bolesnej 35 znajduje się budynek, na którym podczas obchodów 100-lecia bitwy pod Limanową odsłonięto nową tablicę upamiętniającą pobyt „Dziadka” w tym budynku. Wcześniejsza wersja tej tablicy głosiła: „W tym domu w dniach 7/8 grudnia 1914r. w czasie bitwy pod Limanową nocował ze swym sztabem Józef Piłsudski. W 80-rocznicę tego wydarzenia tablicę ufundowały Towarzystwo Miłośników Ziemi Limanowskiej, Związek Limanowian”.

Zadanie 18.

W beskidzkim mieście rozgrywany jest dość popularny festiwal szachowy. Człowiek, którego imieniem nazwano ten festiwal, był zapraszany na rozgrywki m.in. przez marszałka Polski do Belwederu. Brat tej postaci był twórcą wielu patentów w dziedzinie chemii nieorganicznej, współpracował z przyszłym polskim prezydentem, który powołał go na stanowisko asystenta. Później został profesorem SGGW.
W odpowiedzi należy podać, gdzie dokładnie musimy stanąć w Beskidach, aby zobaczyć materialne upamiętnienie tego rodzeństwa.

Chodzi o Międzynarodowy Festiwal Szachowy im. Józefa Dominika, wybitnego szachisty. Jego brat, Walenty Dominik, był asystentem Ignacego Mościckiego na Politechnice Lwowskiej, a następnie profesorem SGGW.
Poniższą tablicę możemy zobaczyć w rodzinnym mieście obu braci, na zamku królewskim w Dobczycach. Musimy się udać dokładnie na górny dziedziniec, gdzie nieopodal wejścia do kaplicy wisi owe upamiętnienie.


Zadanie 19.

Wiele filmów, nie tylko rodzimej produkcji, nagrywano w polskich Karpatach. Jednak na pewno niewiele jest takich, w których nazwa Beskidu w którym toczy się akcja, pada już w pierwszych scenach. Główny bohater takiego właśnie filmu, w rolę którego wcielił się aktor pochodzący z byłego kraju ZSRR, przez przypadek pozostawia przedmiot zaprezentowany na poniższym kadrze, co staje się przyczynkiem do oskarżenia go o morderstwo. Istotną dla fabuły, choć drugoplanową, jest postać o nazwisku brzmiącym jak popularny napój a odtwarzana przez znanego polskiego aktora. Obu zaprezentowanych aktorów możemy obejrzeć również w ekranizacjach trylogii Henryka Sienkiewicza.
Podajcie imiona i nazwiska postaci odtwarzanych przez wspomnianych aktorów, zarówno w przytoczonym filmie, jak i sienkiewiczowskich filmowych adaptacjach.


„Bieszczady. Najdalej na południowy wschód wysunięty zakątek Rzeczypospolitej….” Tymi słowami rozpoczynają się „Wilcze echa”, film niemal w całości nagrywany właśnie w Bieszczadach. Zaprezentowany na fotografii nóż należy do głównego bohatera, chorążego Piotra Słotwiny w postać którego wcielił się Estończyk Bruno O’Ya. Drugi bohater o wdzięcznym nazwisku, o którego pytaliśmy, to Aldek Piwko grany przez Marka Perepeczko. Obaj aktorzy zagrali również role w sienkiewiczowskich adaptacjach. Marek Perepeczko w „Panu Wołodyjowskim” jako Adam Nowowiejski zaś Bruno O’Ya w „Potopie” jako Józwa Butrym.

Zadanie 20.

W czasach, gdy drogi w Polsce próbują budować nawet Chińczycy, należy przypomnieć chwile, w których takie prace wykonywane były siłami rodzimych jednostek. Upamiętnienie tych prac znajduje się m.in. przy jednej z lokalnych dróg, a przedstawia je poniższa fotografia. Droga ta łączy się z inną, która wspominana jest w jednym z odcinków pewnej serii dla młodzieży. Jej twórca posiada pseudonim identyczny jak miejscowość znajdująca się zaledwie kilka kilometrów od miejsca połączenia obu dróg. Choć seria ta nie jest ani o Karpatach, ani też o górach w ogóle, to w jednym z kolejnych odcinków mowa jest m.in. o budowie geologicznej Karpat i Gór Świętokrzyskich. Profesor wyjaśniający głównym bohaterom te zagadnienia, porównuje opisywane góry do pewnego ciasta.
Napiszcie do jakiego. Podajcie także miejsce, gdzie wykonano zaprezentowane zdjęcie.


Zdjęcie wykonano przy Małej Obwodnicy Bieszczadzkiej w Czarnej Górnej, zaledwie kilka metrów od połączenia jej z Dużą Obwodnicą Bieszczadzką. Przedstawiona tablica upamiętnia prace drogowe, które wykonywały w Bieszczadach jednostki inżynieryjne Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego Wojska Polskiego. Podobnych tablic w tych górach można znaleźć jeszcze kilka. Kilkadziesiąt kilometrów na południowy zachód od tego miejsca znajduje się miejscowość Chmiel, której nazwę można łatwo powiązać z pseudonimem artystycznym Henryka Chmielewskiego – „Papcia Chmiela”. Rzeczony rysownik stworzył kilkudziesięcioodcinkową serię „Przygód Tytusa, Romka i A’Tomka”. W księdze XII pt. „Operacja Bieszczady” Tytus, oprowadzając turystów po wyznaczonym przez siebie szlaku, opowiada wiele ciekawostek o Bieszczadach (w większość przez siebie zmyślonych) m.in. o Wielkiej Obwodnicy Bieszczadzkiej. Natomiast w Księdze XV pt. „Tytus geologiem” profesor T. Alent opowiada głównym bohaterom o budowie m.in. Karpat na przykładzie makowca.

Zadanie 21.

Z miejscowości, do której można dojechać drogą noszącą imię lokalnego samorządowca, wybiegają dwa PTKK-owskie szlaki, które kończą się w dwóch różnych, ale sąsiadujących ze sobą dolinach. W pobliżu najwyższego szczytu rozgraniczającego te doliny biegnie szlak imienia lokalnego działacza turystycznego, który jak to zwykle bywa, miał także spore zasługi w powstaniu okolicznego schroniska. Podpowiemy, że dla szlaków z początku pytania punktem wspólnym jest nie tylko miejscowość ich rozpoczęcia/zakończenia.
Napiszcie o jakich 3 szlakach mowa oraz podajcie patronów wspomnianej drogi oraz szlaku.

Jedyna droga,jaka prowadzi do Wołosatego, na odcinku Ustrzyki Górne – Wołosate nosi imię Bogusławy Kranz - nieżyjącego sołtysa Ustrzyk Górnych. Z Wołosatego wybiegają m.in.: Główny Szlak Beskidzki imienia Kazimierza Sosnowskiego oraz Transbeskidzki Szlak Konny (oba PTTK). Szlaki te mają wiele odcinków wspólnych i po ponad 500 km każdy, kończą się odpowiednio w Ustroniu i Brennej. Miejscowości te rozdziela grzbiet Równicy, w okolicy wierzchołka której znajduje się schronisko imienia śląskiego działacza turystycznego Edmunda Kaźmierczaka. Jego imię nosi też szlak zielony z Brennej do Schroniska PTTK na Równicy właśnie.

Zadanie 22.

Na poniższym zdjęciu przedstawiono świątynię z beskidzkiej miejscowości w okolicy której spotkać można nagrobek dobrze rokującego twórcy, który za debiut dostał nagrodę pewnej fundacji literackiej. Pisarz ten w swoich utworach opisywał najbliższe otoczenie, przytaczał prawdziwe historie.
W odpowiedzi napiszcie o kogo chodzi?


Świątynia na zdjęciu to cerkiew pw. św. Łukasza w Leszczynach. Dosłownie 5 kroków od miejsca, z którego zrobione zostało zdjęcie, pochowany został Mirko (Mirosław) Nahacz. Był to pisarz pochodzenia łemkowskiego, który zadebiutował powieścią „Osiem cztery” w wieku osiemnastu lat. Nagrodzony został przez Fundację Literacką Natalii Gall i Ryszarda Pollaka. Inne jego powieści to „Bombel”, „Bocian i Lola”, „Niezwykłe przygody Roberta Robura”. Zmarł w 2007 roku śmiercią samobójczą.


Zadanie 23.

Podczas II wojny światowej w jednej z części Beskidów walczyły oddziały, których dowódcza o piekielnym pseudonimie miał pewne związki z Łodzią. W innym rejonie działał partyzant o płomiennym nazwisku i zapale do walki. Pseudonimy obu bohaterów tego zadania zaczynały się na tę samą literę.
Prosimy o podanie imion, nazwisk i pseudonimów obu osób. Oddział, w którego szeregach walczył drugi bohater, zawierał beskidzką nazwę własną. Gdzie najbliżej punktu, od którego oddział wziął swoją nazwę (licząc w linii prostej) znajduje lub znajdowała się skocznia narciarska i jak ją nazwano?

Dowódca o piekielnym pseudonimie to Tadeusz Mazurkiewicz „Boruta”, urodzony w Zduńskiej Woli, działający podczas wojny również z ramienia ZWZ w Łodzi. Oddziały „Boruty” walczyły m.in. w Beskidzie Makowskim.
Partyzant o płomiennym nazwisku to Henryk Flame, początkowo o pseudonimie „Grot”, później „Bartek”. Oddział, w którym walczył nazywał się „Barania”, walczący w rejonie Beskidu Śląskiego.
Jak łatwo się domyślić, oddział wziął swą nazwę od Baraniej Góry, skąd najbliżej do skoczni, która istniała do 1977 roku na Przysłopie pod Baranią Górą. Skocznia ta powstała w 1927/28 r., jako pierwsza w Wiśle. Popularnie zwana byłą „Ślązaczką”, a już w 1928/29 r. podczas Narciarskich Mistrzostw Śląska skakały tam takie sławy jak Bronisław Czech, czy Stanisław Marusarz.

Zadanie 24.

Pewien mistrz w swoim fachu został (pod przymusem) odpowiedzialnym za wykonanie obiektu, który nie niesie ze sobą żadnej wartości artystycznej (jeden z elementów tej konstrukcji jest nawet ewidentnie odwrócony o 180°). Mimo tego, złodzieje tego „dzieła” zostali skazani na karę grzywny, a nawet na karę pozbawienia wolności. Wspomniana rzecz została wykonana i obecnie dalej znajduje się na pograniczu Beskidów. Mistrz ten pochodził z beskidzkiej miejscowości w okolicy której znajduje się obiekt prowadzony przez SKPB/G.
W odpowiedzi podajcie kto jest opiekunem wspomnianego studenckiego obiektu? Jak brzmi nazwisko twórcy?

Urodzony w Dukli mistrz kowalstwa artystycznego Jan Liwacz, jako więzień obozu Auschwitz o nr 1010, został przymuszony do stworzenia napisu „Arbeit macht frei”. Prawdopodobnie naumyślnie litera „B” została zamontowana jako odwrócona do góry nogami. W 2009 roku napis ten został skradziony (i odnaleziony).
Najbliżej Dukli znajduje się studencka chatka SKPB Warszawa „Teodorówka”.

Zadanie 25.

Są takie miejsca, które choć znajdują się blisko terenów odwiedzanych masowo przez turystów, są niemal nieznane. Właśnie w takim punkcie wykonano poniższe zdjęcie. Przemieszczając się od tego miejsca na północny zachód przez około 3, 5 km, przekroczymy dużą beskidzką rzekę oraz natkniemy się na 3 obiekty, których patronami są święci lub błogosławieni kościoła rzymskokatolickiego. Życiorysy tych osób są powiązane, czasem bardzo mocno, z terenem, po którym się poruszamy.
Napiszcie, o jakich osobach mowa oraz co (lub kogo) upamiętnia pomnik zaprezentowany na fotografii.


Zdjęcie wykonano w lesie nieopodal ołtarza papieskiego w Starym Sączu. Miejsce to upamiętnia egzekucje 95 Żydów ze starosądeckiego getta w 1942 r.

Jadąc sprzed tego pomnika na północny-zachód miniemy kolejno:
  • Rondo im. Św. Jana Pawła II
  • Most im. Św. Kingi na Dunajcu (związek świętej z terenem oczywisty)
  • Rondo im. Bł. Sanisława Papczyńskiego (urodzony w Brzeziu k/Starego Sącza)

Zadanie 26.

Polubiliście przygody Tytusa, Romka i A’Tomka ? :) Mamy kolejne pytanie o serię dedykowaną głównie młodzieży. Jedna z jej części rozgrywa się w beskidzkiej miejscowości (sugeruje to zresztą już jej tytuł) i nawiązuje do historycznych wydarzeń, które miały miejsce w okolicy. Te istotne dla osiemnastowiecznej Polski fakty są opisywane również w odcinku innej serii, tym razem dedykowanej już raczej dojrzalszemu odbiorcy. Jego akcja toczy się w tym samym terenie, co wspomniany odcinek młodzieżowego cyklu, a jej autor związany jest ściśle z opisywanym obszarem. W obu przytoczonych fabułach przewija się zabytek, który zlokalizowany jest na skraju wspomnianej na początku pytania miejscowości. W obiekcie tym między innymi nakręcono część zdjęć do biograficznego filmu o lokalnych buntownikach, a na jego murach widnieje tablica wystawiona w okrągłą rocznicę odwiedzin tego miejsca przez papieża Polaka.
Podajcie autorów wspomnianych odcinków obu serii. Napiszcie także, co to za zabytek, który pojawia się w obu odcinkach oraz komu poświęcony jest wspomniany film biograficzny.

Akcja jednego z tomów popularnej serii o przygodach Pana Samochodzika, pt. „Pan Samochodzik i klasztor w Zagórzu”, autorstwa Jakuba Czarnika rozgrywa się właśnie w zagórskim klasztorze Karmelitów Bosych. Opisywana tam zagadka dotyczy czasów Konfederacji Barskiej. Czasy konfederacji przytaczane są również w cyklu „Ostatni z Nieczujów” autorstwa Zygmunta Kaczkowskiego. Ten zagórski zabytek w tomie „Grób Nieczuji” przedstawiany jest jako miejsce pochówku głównego bohatera. Natomiast kilka lat temu stał się miejscem, gdzie nakręcono część biografii o zespole KSU pt. „Śmierć bohaterom”.

Zadanie 27.

W beskidzkiej miejscowości znajduje się pomnik fundacji lokalnego klubu, upamiętniający zasłużoną dla południowej Polski postać, której imieniem nazwano także jedno z karpackich schronisk. Dzięki staraniom tej osoby została oddana do użytku pewna karpacka droga, którą dziś biegnie m.in. lubiany przez turystów szlak czerwony. Przy drodze tej znajduje się również obiekt, który staraniem wspomnianego klubu, upamiętnienia także bohatera tej zagadki.
Napiszcie o jakim obiekcie mowa, jak nazywa się wspomniany klub, kto jest bohaterem pytania oraz w jaki sposób postać ta łączy dwie duże beskidzkie rzeki?

Bohaterem pytania jest Mikołaj Zyblikiewicz, prezydenta Krakowa, Marszałek Sejmu Galicyjskiego, ale także patron nieistniejącego już schroniska w Pieninach oraz kanału łączącego Dunajec z Wisłą w powiecie dąbrowskim. Dzięki jego staraniom ukończono m.in. drogę pienińską. Dzisiaj biegnie tamtędy czerwony szlak turystyczny Szczawnica-Czerwony Klasztor.
W szczawnickim parku znajduje się pomnik (grota) fundacji Klubu Szczawnickiego na Miedziusiu, upamiętniający właśnie Zyblikiewicza. Natomiast niedaleko miejsca, gdzie było schronisko, znajduje się nisza skalna zwana „Piecem Majki”, którą dzięki staraniu ww. klubu zaczęto nazywać „Grotą Zyblikiewicza”.

Zadanie 28.

Tym razem zapytamy o 4 artystów. Nazwijmy ich odpowiednio A, B, C i D. Artystów A i B można powiązać z miejscowością (1), w której znajduje się obiekt z poniższego zdjęcia. Dzieła artysty C znajdują się m.in. w beskidzkiej świątyni, w miejscowości (2) której nazwa jest pokrewna z nazwą miejscowości (3), a w której znajdują się dzieła artysty B. Co ciekawe, inne dzieła artysty C stały się ozdobą domu w którym mieszkał A. A i C pochodzili z tej samej miejscowości (4). Prawdopodobnie dzięki wsparciu A, C mógł stać się uczniem D, który był bez wątpienia najwybitniejszą postacią spośród tych 4 osób. Na dokładkę, B przyczynił się do obecnego wyglądu jednego z najbardziej znanego i popularnego dzieła D.
W odpowiedzi podajcie imiona i nazwiska postaci A, B, C i D.


W tym pytaniu niestety przydarzyła się i nam wpadka, tak że nie wszystkie związki i postaci mogły się zgodzić... Za to punktowane postaci, które zgadzają się z powyższym opisem i za które przyznawaliśmy punkty to:
A - Władysław Orkan
C - Jan Bulas
D - Stanisław Wyspiański
Na zdjęciu przedstawiony został fragment budynku muzeum klasztornego w Szczyrzycu.

Zadanie 29.

Jedno z działających w Polsce zgromadzeń zakonnych ma tylko jeden klasztor, który usytuowany jest w Beskidach. Jest to zgromadzenie misyjne, powstałe po objawieniu się Matki Boskiej w Alpach. W miejscu objawienia powstało oczywiście sanktuarium, a nazwa zgromadzenia wywodzi się również od nazwy tamtejszej miejscowości. Znaki szczególne dla tego zakonu wiążą się z atrybutami, które posiadała Matka Boska podczas objawienia. Istnieje ponadto pewne szczególne przedstawienie Matki Boskiej, obrazujące jej wygląd podczas tego wydarzenia.
W odpowiedzi podajcie pełną nazwę tego zgromadzenia, atrybuty stanowiące jego znak, a także miejscowość w Polsce, gdzie znajduje się rzeczony klasztor.

Mowa o Zgromadzeniu Księżny Misjonarzy Saletynów, których klasztor znajduje się w Dębowcu. W La Salette w 1846 dwójce pastuszków ukazała się Matka Boska płacząca, mając twarz ukrytą w dłoniach, a łokcie oparte na kolanach. Możemy napotkać przedstawienia Matki Boskiej, która siedzi właśnie w tej pozycji.
Atrybutami tego zakonu są krzyż z obcęgami i młotkiem.

Zadanie 30.

W znanym beskidzkim mieście znajduje się budynek oświatowy noszący imię znanego duchownego związanego z tą miejscowością, niebędącego jednak wychowankiem tejże instytucji. Absolwentami było za to m.in. dwóch innych duchownych. Ich losy powiązane są z historycznym epizodem, mającym w zamierzeniu stanowić część większych wydarzeń. Ponadto, dzięki jednemu z nich, po raz pierwszy pojawił się zapis o jednych z najsłynniejszych polskich rycerzy.
W odpowiedzi podajcie nazwiska tych trzech postaci, nazwę miejscowości oraz o jakim zdarzeniu mowa.

Nowosądeckie gimnazjum (obecnie Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 1 im. Jana Długosza - pierwszego duchownego którego pytamy) kończyli m.in. ks. Michał Głowacki i ks. Józef Leopold Kmietowicz. Dwie ostatnie postacie były jednymi z organizatorów powstania chochołowskiego, mającego stanowić jeden z elementów Powstania krakowskiego. Rycerze z podpowiedzi to śpiący rycerze spod Giewontu, o których legendę jako pierwszy spisał ks. Głowacki.

Zadanie 31.

Ważne dla społeczności wydarzenia można uczcić różnorako. Obecnie organizuje się koncerty, odczyty, imprezy. Dawniej raczej wmurowywano tablice czy stawiono pomniki. Tym, co łączy te wszystkie pomysły, jest chęć dotarcia do jak największej liczby odbiorców. W najnowszej historii pewnego karpackiego kraju miało miejsce wydarzenie, które uczczono inicjatywą, którą teoretycznie mogli oglądać wszyscy mieszkańcy. Elementem tego pomysłu był m.in. charakterystyczny karpacki szczyt, ale… także popularne beskidzkie zwierzę. Podpowiemy, że pomysłodawca pochodził z Polski, mieszkał na pogórzańskim pograniczu i można go łatwo, choć nie wprost, powiązać z przewodnikami tatrzańskimi.
Napiszcie, co to był za pomysł i jakie ważne wydarzenie miał uświetnić.

1 lipca 2011 roku, w dniu objęcia przez Polskę prezydencji w Radzie Unii Europejskiej pojawiło się poniższe Google Doodle:

Nietrudno się domyśleć, iż góra w tle to tatrzański Giewont, a widoczne zwierzęta to przykład beskidzkiej fauny. Projekt ten był autorstwa Martyny Króliszewskiej, uczennicy IV klasy szkoły im. Przewodników Tatrzańskich w Murzasichlu.

Zadanie 32.

Powszechnie wiadomo, że beskidzkie krajobrazy są często wykorzystywane jako plenery filmowe, ale o tym, że beskidzkie szczyty możemy oglądać w teledyskach wiedzą już nieliczni. Przedstawiony poniżej kadr pochodzi właśnie z takiego teledysku (1).

Utwór opowiada o pewnej organizacji, której najaktywniejszych członek został wybrany na posła podczas ostatnich wyborów parlamentarnych w Polsce. Natomiast jeden z najbardziej charakterystycznych szczytów Beskidu, na terenie którego nagrywano ten teledysk, pojawia się w innym utworze (2). Opowiada on o losach człowieka, którego życiorys jest bardzo podobny do historii bohatera przytaczanego w utworze 3. Bohater ten (z utworu 3) ma swoje upamiętnienie w muzeum poświęconym bardzo znanemu Polakowi. Dla ułatwienia powiemy, że tego muzeum należy szukać na beskidzkich pogórzach.
W odpowiedzi chcielibyśmy przeczytać, kto wykonuje te utwory oraz jakie są ich tytuły (1,2,3).

Wykonawcą wszystkich utworów jest pochodzący ze Szczyrku zespół Forteca.
Zaprezentowany kadr pochodzi z teledysku do utworu pt. „Solidarność Walcząca” (1). Twórcę Solidarności Walczącej, Kornela Morawieckiego, wybrano w ostatnich wyborach parlamentarnych na posła (z okręgu wrocławskiego). W utworze (2) „Chłopaki od Bartka” pojawia się jeden z najbardziej rozpoznawalnych szczytów Beskidu Śląskiego – Barania Góra, a opowiada on o znanym żołnierzu wyklętym - Henryku Flame "Bartku". Postać innego żołnierza wyklętego Witolda Pileckiego pojawia się także w utworze (3) „Ochotnik”. Tablica poświęcona Pileckiemu znajduje się w obejściu Koryznówki (muzeum poświęcone Janowi Matejce) w Wiśniczu.

Zadanie 33.

W konkursie było wiele pytań podchwytliwych, zagmatwanych, sprowadzających na manowce... Dlatego pytanie zamykające tę edycję będzie wybitnie nieskomplikowane.
Napiszcie tylko, co przedstawia zaprezentowana fotografia i gdzie znajduje się przejście graniczne najbliższe miejscu wykonania zdjęcia.



Krótkie było to ostatnie pytanie, więc i odpowiedź nie będzie długa – „Cudowne źródełko Danusi” w Radoszycach nieopodal przejścia granicznego Radoszyce-Palota.

Bonus 1.

Zwiedzając pewien kościół możemy podziwiać wizerunek europejskiego władcy, którego fragment przedstawia poniższa fotografia. Zadziwiający jest fakt, iż osoba ta, która teraz dumnie wypina pierś na postumencie, w przeszłości dowodziła wojskami, które najechały Rzeczpospolitą oraz przyczyniła się do bardzo dużych problemów z utrzymaniem władzy przez jednego z królów polskich. Napiszcie co to za postać oraz jak ją powiązać z miejscem, gdzie obecnie można podziwiać zaprezentowany wizerunek. Dla ułatwienia powiemy, że w ostatnich latach grupa muzyków pochodząca z kraju naszego bohatera stworzyła kilka utworów muzycznych opowiadających o tej postaci. Odpowiedzcie także, jak nazywa się ta grupa i pod jakim wspólnym tytułem zostały wydane, wspólnie z innymi utworami, wspomniane wyżej kompozycje.


Fotografia przedstawia króla Szwecji Karola XII. Przywódca ten wymusił na Auguście Mocnym rezygnację z tronu polskiego (Pokój w Altranstädt), a na Józefie I Habsburgu przywrócenie swobód i zwrócenie kościołów śląskim protestantom (Ugoda altransztadzka). Podczas realizacji tej ugody ogłoszono dodatkowo tzw. „reces egzekucyjny”, który nakazywał m.in. wybudowanie 6 nowych kościołów - „kościołów łaski”. Jednym z nich jest cieszyński Kościół Jezusowy, więc obecność popiersia Karola XII w tym kościele jest oczywista.
W 2012 r. szwedzki zespół Sabaton wydał płytę o tytule „Carolus Rex”, na której znajdziemy kilka utworów sławiących postać bohatera tego pytania, jak choćby: tytułowy „Carolus Rex”, „Long Live The King” czy „Poltava”.

Bonus 2.

W pewnej beskidzkiej miejscowości znajduje się dwór rodziny, której członkowie mogli pochwalić się różnymi zasługami. Jedna z kobiet z tej rodziny aktywnie działała na rzecz praw kobiet. Jakby na podkreślenie faktu, że nie walczyła bez efektu, bliska jej osoba jako pierwsza kobieta w Polsce ukończyła pewien medyczny kierunek na lwowskiej uczelni oraz uzyskała oficerski stopień wojskowy. Z kolei mężczyzna o tym samym nazwisku ulepszył metodę szczepień przeciwko niebezpiecznej wirusowej chorobie zakaźnej, a także otworzył drugi w Europie a pierwszy w Polsce ośrodek leczenia tej choroby. Pierwsze swoje badania dotyczące tej choroby prowadził wraz z jednym z najznakomitszych chemików XIX-wiecznej Europy.
O jaką rodzinę pytamy i gdzie znajduje się rzeczony dwór?

W Czasławiu nieopodal Myślenic swój dwór miała rodzina Bujwidów. Pierwszą kobietą w zagadce jest Kazimiera Bujwid, natomiast drugą jej córka - Helena Jurgielewiczowa. Helena w 1919 roku została podporucznikiem Wojska Polskiego, natomiast w 1923 skończyła weterynarię na Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie. Mąż pierwszej, a ojciec drugiej - Odo Bujwid - pracował pod okiem Luisa Pasteura i Roberta Kocha. Ulepszył on metodę szczepień przeciwko wściekliźnie, które zapoczątkował Pasteur. Odo Bujwid założył również w Warszawie pierwszy w Polsce, a drugi w Europie Zakład Ochronnego Leczenia tej choroby.

Bonus 3.

Spod pomnika, który został wybudowany niespełna sto lat po narodzinach pewnej postaci, wybiegają przedstawione na fotografii ślady. Kierują się one w stronę wejścia do szkoły, która nosi imię profesora Akademii Krakowskiej. Patronem tej szkoły była w latach powojennych także inna postać, którą upamiętnia inny znajdujący się nieopodal pomnik. Napiszcie imiona i nazwiska trzech opisanych wyżej postaci. Dodatkowo wskażcie miejscowość gdzie wykonano powyższe zdjęcie.


Pytanie dotyczyło Wadowic i znanych postaci pochodzących z tej miejscowości. Tam też wykonano powyższe zdjęcie. Przedstawione na fotografii ślady butów wybiegają sprzed niedawno wystawionej ławeczki na, której przysiadł najbardziej znany wadowiczanin – Karol Wojtyła.

Pomnik ten przedstawia późniejszego świętego jako gimnazjalistę – ucznia szkoły, do wejścia której kierują się zaprezentowane ślady. Placówka ta nosi imię pierwszego znanego wadowiczanina, doktora teologii i filozofii, dziekana Akademii Krakowskie - Marcina Wadowity. Na placu przed szkołą usytuowane jest także popiersie Emila Zegadłowicza patrona szkoły w latach 1966-1981.

Bonus 4.

Zdarzyło się, że piękno beskidzkich lasów podziwiał i zarazem badał, słynny skandynawski naukowiec. Podobno, gdy ujrzał wyjątkowo okazałe badane organizmy, urzeczony ich pięknem zdjął nakrycie głowy, ułożył się na ziemi i długo je obserwował. Od tego czasu najokazalszy badany egzemplarz nazywano nazwiskiem skandynawskiego profesora. Egzemplarz ten „dokonał żywota”, ale przedłużenie jego genów możemy obecnie oglądać w miejscowości, gdzie siedzibę ma nadleśnictwo, w którym obserwacje prowadził wspomniany badacz. Napiszcie, gdzie dziś trzeba się udać, by zobaczyć „następcę” wspomnianego „super egzemplarza” oraz w którym roku miały miejsce przytoczone badania.

Od początku XX wieku naukowcy próbowali odszukać najokazalsze, najzdrowsze, najbardziej pierwotne (i w ogóle najbardziej „naj”) świerki w Europie. W ramach tych poszukiwań, w roku 1953 grupa badaczy pod kierownictwem szwedzkiego profesora Enara Andersona zawędrowała w Beskid Śląski, a konkretnie do leśnictwa Bukowiec. Podobno, gdy profesor ujrzał potężne świerki istebniańskie, zdjął przed nimi kapelusz, i ułożywszy się na ziemi długo je obserwował. Od tego czasu najokazalszy świerk istebniański nazwano świerkiem Andersona. Niestety, korniki oraz wiatry w roku 2006 powaliły świerk Andersona. W Wiśle, gdzie siedzibę ma nadleśnictwo, na terenie którego rósł świerk Andersona, w roku 2013 z okazji święta lasu, posadzono przy kościele Piotra i Pawła klon świerka Andersona.

Bonus 5.

Poniżej przedstawiamy widok na beskidzką miejscowość, który ukazuje jej układ przestrzenny sprzed kilkuset lat. Jak nie trudno się domyśleć, większość z zaprezentowanych obiektów niestety nie dotrwała do dnia dzisiejszego. Przedstawienie to umieszczono w publicznym miejscu z okazji „lecia” tej miejscowości i jednocześnie jest reklamą instytucji mieszczącej się w tym budynku, jak i innej w sąsiednim. Ponadto, wspomina o pięciu osobistościach związanych z miastem i rejonem. Co ciekawe, w mieście tym nie jest to jedyny przypadek przedstawienia „kawałka historii” na ścianie budynku.

W odpowiedzi podajcie, o jakim mieście mowa, a także jaka rzeka przez nie przepływa.

Zważywszy, że miejscowością ze zdjęcia są Gorlice, (przez które przepływa rzeka Ropa) nie dziwi, że jej wygląd uległ zmianie. Widok ten zaprezentowano na ścianie Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia, która znajduje się po sąsiedzku z Galerią Sztuki Dwór Karwacjanów.

Inne przedstawienia historii na ścianach budynków to: upamiętnienie miejsca zapalenia pierwszej na świecie ulicznej lampy naftowej (budynek obok kapliczki), postacie w mundurach z I wojny światowej (budynek Muzeum Regionalnego PTTK).