SKPB Łódź SKoPB SKoPB 2017 Odpowiedzi SKoPB 2017
Odpowiedzi SKoPB 2017
Autor: SKoPB    Utworzone: 18.10.2017

skopb logo



Przedstawiamy odpowiedzi na poprzednie zadania.




Zadanie 1.

Pewien dość popularny obiekt PTTK, noszący nazwę pochodzącą od miejsca, w którym się znajdował, obecnie zlokalizowany jest pod innym szczytem, ale nazwą nadal przypomina poprzednie położenie. Dziś do tego budynku można dojść ścieżką ku czci znanej lokalnej postaci, która nadzorowała jego budowę. Nieopodal wspomnianego obiektu uczczono też meteorologa znakującego szlaki turystyczne w Australii. Nie wiemy, w jakim dniu panowie w rzeczywistości obchodzili swoje imieniny, ale teoretycznie mogli wspólnie obchodzić to święto w jednym z czerwcowych dni.
W odpowiedzi należy podać tylko imiona przytoczonych postaci.

Zagadkowy obiekt to schronisko PTTK „Pod Leskowcem” znajdujące się pod szczytem Gronia Jana Pawła II. Nieścisłości w nazewnictwie wynikają z błędów popełnionych przez austriackich kartografów oraz ze zmiany nazwy szczytu pod koniec XX wieku. Pierwotnie szczyt nazywany obecnie Leskowcem zwano Beskidem, a jego północny, trochę niższy wierzchołek, nazywał się Laskowiec (Laskowskie bądź Leskowiec). Przed I Wojną Światową austriaccy kartografowie, kreśląc mapy okolicy, najwyższy szczyt oznaczyli jako Leskowiec, a sąsiedniemu wierzchołkowi nadali nową nazwę - Jaworzyna. To na jej stokach w 1932 r. wybudowano schronisko, którego nazwa nawiązywała do historycznej nazwy szczytu. Od lat 80-tych szczyt ten nieoficjalnie zaczęto nazywać Groniem Jana Pawła II. Oficjalnie nazwę zmieniono dopiero w roku 2004. Wspomniane schronisko nosi imię Czesława Panczakiewicza, znanego wadowickiego działacza turystycznego. Pan Czesław jest także patronem niebieskiego szlaku prowadzącego spod schroniska do Wadowic. Przełęcz między Leskowcem a Groniem Jana Pawła II od niedawna nosi imię „człowieka instytucji” - Władysława Midowicza. Teoretycznie obaj Panowie imieniny mogli obchodzić 12 czerwca.

Zadanie 2.

Znany polityk odwiedzał tę miejscowość kilkukrotnie. Ostatnia wizyta powiązana była z uroczystym otwarciem nowej siedziby sądu. Ciekawostką jest, że jeszcze za jego życia, w rocznicę jego urodzin, mieszkańcy postanowili go uczcić. Niestety do dziś niewiele pozostało po tym upamiętnieniu (zdjęcie). W miejscu, gdzie wykonano zdjęcie, znajduje się również pomnik jednego z władców tej miejscowości i księstwa, w którym była położona.
W odpowiedzi należy podać lata panowania wspomnianego władcy tego księstwa.


Zdjęcie przedstawia resztki pomnika cesarza Franciszka Józefa, znajdujące się w lapidarium przy pałacu Larischów w cieszyńskim Parku Pokoju. Tuż obok można podziwiać pomnik innego cesarza - Józefa II „ ...z łaski Bożej cesarza rzymskiego, króla Niemiec, Węgier, Czech, Dalmacji, Chorwacji, Slawonii, Galicji i Lodomerii, arcyksięcia Austrii, księcia Burgundii i Lotaryngii...”, jak również księcia cieszyńskiego w latach 1765-66.

Zadanie 3.

Pierwszy redaktor naczelny pewnego miesięcznika hobbystycznego po przyjeździe z Wielkopolski do karpackiej miejscowości, staje się od razu jednym z bardziej rozpoznawalnych jej mieszkańców. I choć największa z wybudowanych z jego inicjatywy budowli już nie istnieje, to do dziś wspólnie z innym członkiem rodziny patronują rozgrywającym się tam zawodom sportowym i turystycznemu traktowi wyprowadzającemu z tej górskiej miejscowości. Mimo, że miejsce działalności naszego bohatera nie leżało nad Wisłą, to nazwa tej rzeki mocno była z nim związana.
W odpowiedzi należy podać nazwisko opisywanej osoby.

Zagadkowa postać to Artur Werner. W młodości uczył się i pracował w Poznaniu. Tam też został pierwszym redaktorem naczelnym miesięcznika „Akwarium i Terrarium”. Swoje dorosłe życie związał ze Szczawnicą, gdzie objął stanowisko lekarza uzdrowiskowego. Tam też z Czesławem Winiarskim podjął się prowadzenia klubu sportowego „TS Wisła”, sekcji narciarskiej PTT oraz budowy nieistniejącej już skoczni narciarskiej na zboczu Jarmuty. Rozwinął także Pienińską Sekcję Kajakarstwa, która z czasem przeistoczyła się w Kajakowy Klub Sportowy Pieniny. Wraz z żoną Anną patronują rozgrywającym się na Dunajcu zawodom kajakowym oraz drodze wyprowadzającej ze Szczawnicy w kierunku Czerwonego Klasztoru.


Zadanie 4.

Postać ze zdjęcia patrzy w kierunku budowli, która, mimo że od razu przywodzi tę postać na myśl, w rzeczywistości nie ma z nią wiele wspólnego. Kiedyś w miejscu wykonania fotografii znajdował się pomnik upamiętniający pewną czterechsetną rocznicę. Obecnie znajduje się tam również pomnik wystawiony w okrągła rocznicę urodzin osoby, która stała się patronem miejscowego festiwalu.
W odpowiedzi należy podać nazwę festiwalu, nazwisko osoby ze zdjęcia oraz komu lub czemu poświęcone są/były opisane pomniki.


Widoczna na zdjęciu postać to Marcin Kromer. Przedstawiony pomnik stoi przed jedną z najstarszych bieckich kamienic, która uważana była za miejsce narodzin najznamienitszego bieczanina. Ostatnie badania wskazują, że jest to niemożliwe, gdyż budynek wybudowano kilka lat po narodzinach biskupa. Mimo, że Kromer nawet nie mieszkał w tym budynku, nie przeszkadza to nazywać go „Domem Kromera” czy „Kromerówką”. Obecnie prezentowane są tam eksponaty związane z historią miasta. Przedstawiony pomnik jest drugim pomnikiem Kromera w tym miejscu. Pierwszy wybudowano w 400 setną rocznicę jego śmierci, drugi w 500 rocznicę urodzin. W Bieczu odbywa się festiwal muzyki klasycznej „Kromer Festiwal”.

Zadanie 5.

W pobliżu pewnego browaru znajduje się miejsce, gdzie wspólnie upamiętniono osoby zajmujące się m.in. wychowaniem fizycznym, etnografią, projektowaniem odzieży. To, co je łączy, to bezinteresowna służba społeczna, zwłaszcza wobec osób najbardziej potrzebujących. Działalność ta niczym szlachetny kamień jaśniała wśród szarej, interesownej codzienności. Forma ich upamiętnienia, w założeniu twórców, ma oddawać szlachetny charakter tej działalności.
Napiszcie, jak nazywa się to miejsce oraz komu jest poświęcone.

Wzdłuż murów zamku Habsburgów w Cieszynie, nieopodal brackiego browaru, znajdziemy swoiste upamiętnienie społeczniczek ze Śląska Cieszyńskiego działających na rzecz poprawy bytu oraz edukacji głównie ubogich dzieci i młodzieży. Każdej z zasłużonych kobiet poświęcono jeden podświetlany sześcian. W ten sposób powstała „Uliczka Cieszyńskich Kobiet”. Pierwsza część z roku 2010 upamiętnia Mariannę Górniak, Zofię Kirkor – Kiedroniową, Gabrielę von Thun und Hohenstein, Stefanię Michejdową, Łucję Marię Monné, Janinę Marcinkową i Ninę Górniak. Druga z 2013: Ewę Milerską, Annę Rucką, Emilię Kołder, Agnieszkę Pilchową, Helenę Molak, Annę Szalbot , Zofię Leitner, Józefinę Białkową oraz Władysławę Sikorę.

Zadanie 6.

Cofnijmy się w czasie o kilkadziesiąt lat. Wtedy to młody człowiek rzucił pomysł, by w pobliże zrujnowanej świątyni niedaleko schroniska, którego był gospodarzem, przenieść kilka okolicznych budynków i w części z nich zorganizować schroniska, inne zaś zaadaptować na pomieszczenia edukacyjne i pracy twórczej, przeznaczone głównie dla studentów. Władza nie była zachwycona tym pomysłem, dlatego osoby zaangażowane w projekt były monitorowane przez służby. Na domiar złego główny pomysłodawca wkrótce zginął tragicznie w górach, w konsekwencji czego projektu nie zrealizowano. Udało się jednak wcielić w życie inny pomysł tego młodego człowieka, który także miał na celu zagospodarowanie przestrzeni wokół innej świątyni, a którego wyniki można podziwiać do dziś.
W odpowiedzi należy podać nazwisko pomysłodawcy obu projektów oraz lokalizację (nazwę szczytu) prowadzonego przez niego schroniska. Rok, w którym obejmował to schronisko jest także rokiem rozgrywania się fabuły filmu znanego włoskiego reżysera, zdobywcy nagrody Oskara. Tytuł tego filmu jest identyczny z kryptonimem sprawy prowadzonej przez UB przeciwko bohaterowi tej zagadki oraz innym współdziałającym z nim osobom. Dodatkowo należy podać tytuł filmu i nazwisko jego reżysera.

Bohaterem tego pytania jest zmarły tragicznie w górach Hindokuszu Olgierd Łotoczko. Konserwator zabytków, historyk sztuki, społecznik, działacz studencki, ale także kierownik Schroniska na Łopienniku zwanego również Chatką na Horodku, dlatego, że obiekt zlokalizowany był właśnie na szczycie Horodka, a nie na Łopienniku. Łotoczko zorganizował małe lapidarium łemkowskiej kamieniarki wokół cerkwi w Kotani. Chciał też stworzyć wokół ruin cerkwi w Łopience studencką wioskę skansenową, którą miały tworzyć przeniesione z okolic łemkowskie i bojkowskie chyże. Niestety pomysł nie zyskał aprobaty ówczesnych władz. Doszło nawet do tego, że powstała specjalna komórka SB mająca na celu inwigilowanie współpracowników Łotoczki oraz studenckich środowisk turystyczny. Akcja otrzymała kryptonim „Marzyciele”. Marzyciele, to także tytuł filmu znanego włoskiego reżysera Bernardo Bertolucciego. Tło filmu stanowią strajki studenckie, które przetoczyły się przez Francję w roku 1968.

Zadanie 7.

Pochodził ze Śląska, ostatnie chwile spędził w Krakowie, ale miał też karpacki epizod. Ten znany swego czasu wędrowiec, choć przebywał w Beskidach tylko 2 lata, to na tyle mocno zaznaczył tam swoją obecność, że kultowa knajpa została nazwana jego imieniem, podobnie zresztą jak znane i „klimatyczne” (choć obecnie już nieistniejące) miejsce noclegowe.
Podajcie nazwy tych 2 miejsc. W lokalu tym przez pewien czas piwo serwowała pewna znana postać, której wizerunek obecnie zdobi wejście do jednej z beskidzkich GOPR-ówek. Podajcie, gdzie znajduje się ta stacja ratunkowa. Dodamy, że na trop rozwiązania może naprowadzić uczestników najwyższy szczyt pewnego pasma leżącego w Karpatach Wschodnich. Dodatkowo należy podać jego wysokość.

Bohaterem tej zagadki był słynący ze swoich wędrówek, pochodzący z Pszczyny żubr Pulpit, który w latach 1963-1965 (o ile właśnie nie odbywał wędrówek) przebywał w zagrodzie w bieszczadzkich Bereżkach. Jego bliższe i dalsze podróże relacjonowały nie tylko lokalne media. Imieniem Żubra Pulpita nazwano knajpę i studencką bazę noclegową w Ustrzykach Górnych. W barze tym przez pewien czas piwo serwował Władek Nadopta, powszechniej znany jako Majster Bieda. Jego postać zdobi wejście do GOPR-ówki w schronisku na Połoninie Wetlińskiej.
Ten historyczny lokal, choć po przeróbkach, istnieje do dziś. Zmieniona została też nazwa na - Kremenaros. Według przyjętego na Słowacji podziału topograficznego Kremenaros (1221 m.n.p.m.) to najwyższy szczyt Bukovskych vrchov, czyli słowackiej części Bieszczadów.

Zadanie 8.

Ślub znanego malarza oraz popularnej pisarki był niebywale skromny. Zaledwie kilkoro gości i sakramentalne „tak” w małej, wiejskiej kaplicy, choć jak chce legenda, nie była to zwykła świątynia, gdyż w jej progach gościć mieli kiedyś polscy królowie. Po ślubie para zamieszkała w pobliskim dworze. Niestety z powodu konfliktów z dzierżawcą majątku musieli go niebawem opuścić. Pamiątką ich pobytu było oryginalne, pozostawione tam przesłanie.
Jakiego rodzaju była to pamiątka? W jakiej miejscowości miały miejsce przytoczone wydarzenia? W portfolio malarskim wspomnianego artysty można odnaleźć karpacką panoramę, dla prezentacji której wybudowano specjalne pomieszczenia, ale już poza Karpatami. Należy podać w jakich górach wzniesiono ten obiekt. Malarz ten namalował również widok na galicyjskie miasto - miejsce śmierci i pochówku swojej żony, z którą spędził tylko 9 lat. Prosimy o podanie nazwy tej miejscowości. Podpowiemy, że na podstawie najbardziej znanego utworu jego żony powstał film będący jaskółką wielkiego przełomu w polskim kinie.

Gabriela Zapolska, autorka m.in. Moralności Pani Dulskiej (zekranizowanej w 1930 r. jako pierwszy polski film dźwiękowy) wyszła za mąż w 1930 r. za Stanisława Janowskiego. Skromny ślub odbył się w małej dworskiej kaplicy w Dąbrowie koło Nowego Sącza. Jak chce legenda, w kaplicy tej modlić się mieli: król Jan III i Józef Poniatowski. Państwo młodzi zamieszkali w miejscowym dworku. Niestety popadli w konflikt z jego dzierżawcą i szybko musieli go opuścić. Na „pamiątkę” swej tam bytności, wypisali na werandzie takie oto przesłanie:
„Mieszkał tu ongiś malarz z żoną literatką
Lecz ich bydło opadło, więc zemknęli gładko.
A taki sens moralny sam się z tego snuje:
Kto chce mieć duszę wolną, bydłu ustępuje...”

Stanisław Janowski był m.in. współautorem największego polskiego obrazu, („Panorama Tatr” widziana z Miedzianego, 115 m długości i 16 m wysokości) oraz monumentalnej panoramy Lwowa – miasta gdzie pochowano jego żonę Gabrielę. Panoramę Tatr wystawiono najpierw w Monachium, a później w Warszawie na Dynasach (zwanych też: Góry de Nassau, Góry Dynasowskie, Wzgórza Denassowskie) w specjalnie wzniesionej na te potrzeby rotundzie.

Zadanie 9.

Bohaterem zagadki jest recenzent, redaktor, a także pisarz tworzący w beskidzkiej przestrzeni. Charakterystyczną cechą jego opowiadań jest to, że ich akcje z reguły rozgrywają się w rodzinnej miejscowości autora. Specyficzny klimat twórczości został kilkukrotnie doceniony przez znawców tematu i konkursowe jury. Miejscowość, gdzie toczą się historie wyimaginowanych postaci, jest w rzeczywistości m.in. siedzibą zawodników uprawiających mało popularny sport.
W odpowiedzi należy podać nazwisko pisarza oraz nazwę tego sportu. Dla ułatwienia prezentujemy fragment stroju zawodnika uprawiającego tę dyscyplinę.


Widoczna po fotografii postać, to zawodnik futbolu amerykańskiego z drużyny Highlanders Beskidy z Suchej Beskidzkiej. Choć ta dyscyplina nie jest popularna w Polsce, to w tym przypadku można zobaczyć wpływ polskiego/góralskiego ornamentu na strój zawodników tej dyscypliny rodem z USA. Wytrawny konkursowicz na pewno zauważył na nogawkach zawodnika ze zdjęcia ozdobne babiogórskie parzenice. Z Suchej Beskidzkiej pochodzi Tomasz Siwiec, autor wielu horrorów, których akcja toczy się właśnie w tym mieście. Portal suski tak oto opisuje zagadkowego autora: „Tomasz Siwiec to mieszkaniec Suchej Beskidzkiej, pisarz, recenzent, redaktor, założyciel kilku profili na Facebook.com poświęconych horrorom (Zin Horror Masakra, Trupi Jad, Horror News - PL). Jest dwukrotnym laureatem pierwszego miejsca w literackim konkursie na najstraszniejsze opowiadanie, organizowanym przez portal Kostnica.pl. Pomysłodawca i współautor zbioru opowiadań horroru satanicznego „Demononicon”. Współautor zbiorów opowiadań horroru makabrycznego "11 Grzechów Głównych", "Liturgia Plugastwa" oraz "Sakrament Okrucieństwa". Autor dwudziestu-czterech makabrycznych opowiadań z przewrotnym zakończeniem, zatytułowanych "ABC Makabry" oraz dwóch e-booków "Ciernie" i "Ciernie 2". To tylko niektóre z utworów Tomasza Siwca”.

Zadanie 10.

Jan i Juliusz Machulscy, Andrzej i Maria Seweryn, Edward i Olaf Lubaszenko, Jerzy i Maciej Stuhr - to tylko kilka przykładów aktorskich rodzin. Te rodzinne duety możemy niekiedy zobaczyć nawet w jednym filmie. Jednak prawdziwie wyjątkowa jest pewna rodzina pochodząca z Podhala: ojciec, matka, dwaj synowie i córka wystąpili w jednym filmie, którego jeden z kadrów przedstawiamy poniżej.
W odpowiedzi należy podać nazwisko noszone przez członków tej rodziny.


Uwiecznioną w powyższym kadrze postać zagrał aktor (mający także swoje kilka minut w polityce), który pomimo kilku filmowych ról, nie zrobił kariery na srebrnym ekranie. Sporo zamieszania uczyniła natomiast reklama znanego produktu spożywczego z jego udziałem, w której - jak później wspomniał - wystąpił tylko dla pieniędzy. Znany polski wykonawca rockowy nawiązał do tej niefortunnej reklamy w jednej ze swoich piosenek.
Podajcie tytuł tego utworu.

Zaprezentowany kadr pochodzi z filmu „Girl Guide” i przedstawia główną postać, Józka Galicę, zagraną przez piosenkarza, aktora, a ostatnio polityka Pawła Kukiza. Wystąpił on swego czasu w reklamie amerykańskiego napoju z czerwono-niebiesko-białym kółkiem w logo, do występu w której, jak sam stwierdził, skłoniły go tylko pieniądze. Wypowiedź tę skomentował „Kazik na żywo” w utworze pt. „Pozory”. Pomniejsze role we wspomnianym filmie zagrała pochodząca z Podhala rodzina Trebuniów-Tutków: Władysław jako Tatko, Krzysztof jako brat, Anna jako siostra, Zofia jako matka i Jan jako Jaśko.

Zadanie 11.

Nieopodal Tarnicy znajdziemy miejsce (1), które w ostatnich kilkudziesięciu lat zmieniło swą nazwę w wyniku zmian klimatycznych. Obie nazwy wywodzą się od pochodzącego z Sądecczyzny autora przewodników, odkrywcy, dowódcy. Gdy z Tarnicy przemieścimy się o około ośmiokrotną odległość między Tarnicą a sąsiednim Krzemieniem, to natrafimy na miejsce (2), które przywodzi od razu skojarzenie z pewnym studenckim kołem przewodników beskidzkich, ale które tak naprawdę nie ma z nim nic wspólnego :). Jeśli natomiast przemieścimy się o sześciokrotną odległość między Tarnicą a Krzemieniem (mierząc ponownie od Tarnicy), znajdziemy jeszcze dwa inne punkty (3, 4), których nazwy tym razem bezpośrednio nawiązują do znanego kompleksu zabytkowego dużego miasta z południa Polski.
W odpowiedzi należy podać wszystkie cztery nazwy (1,2,3,4).

Nie trudno się domyślić, że zagadkowych szczytów Tarnicy i Krzemienia nie należało szukać w Bieszczadach. Zdecydowanie trudniej, że należało ich szukać na terenie Arktyki. Wśród wielu występujących tam polsko brzmiących nazw znajdziemy m.in. wspomniany Krzemień i Tarnicę oraz szczyty o które pytaliśmy w zadaniu: Górę Wawel, Dzwon Zygmunta i Wierch Harnasie (ich wzajemne położenie można zobaczyć tutaj).
Nieopodal znajdował się Lodowiec Wróbla. Niestety, zalegający tam śnieg stopił się i nazwa stała się nieadekwatna. Obecnie teren ten określa się jako Dolinę Wróbla. Obszar ten swoją nazwę zawdzięcza pochodzącemu ze Starego Sącza komandorowi, odkrywcy, wykładowcy, naukowcowi, pisarzowi, badaczowi, kierownikowi wypraw - Franciszkowi Wróblowi.

Zadanie 12.

Nie wiadomo, czy to przypadek, że pseudonim twórcy ścieżki dźwiękowej do popularnego filmu fabularnego jest identyczny z przezwiskiem jednego z dwóch głównych bohaterów tej produkcji. Na to przezwisko, które należy podać w odpowiedzi, może naprowadzić osoba współczesnego polskiego polityka, a także główny bohater pewnego amerykańskiego animowanego serialu dla dzieci. Miejscowość, z której pochodzi ten muzyk jest zarazem rodzinną miejscowością mistrza świata, który został później trenerem kolejnego mistrza świata, zamieszkującego tę samą miejscowość.
Prosimy podać nazwę dyscypliny, którą uprawiają obaj panowie.

Kompozytor to urodzony w Jaśle Jerzy Matuszkiewicz „Duduś”, twórca muzyki do „Podróży za jeden uśmiech”. Główny bohater tego filmu, to Duduś Fąferski. „Dudusiem” w latach młodzieńczych nazywano obecnego prezydenta Andrzeja Dudę. Duduś to także główna postać z serialu dla dzieci pt. „Psoty Dudusia Wesołka”.
Z rodzinnego miasta Jerzego Matuszkiewicza pochodzą także: Piotr Marchewka (mistrz świata) i Marek Walczyk (mistrz świata i trener). Panowie uprawiają wędkarstwo muchowe :)

Zadanie 13.

Przemierzając Beskidy Wschodnie, w okolicy pewnej widokowej przełęczy znajdziemy pomnik poświęcony artyście, który w swojej bogatej spuściźnie pozostawił utwór, w którym przyrównuje sakralny zabytek z małej beskidzkiej wioski do znanego na całym świecie dzieła sztuki, wyjątkowo często wykorzystywanego w reklamach. Co ciekawe, ten beskidzki zabytek jest prawie o dwa wieki starszy od wspomnianego dzieła sztuki.
W odpowiedzi należy napisać, komu poświęcony jest wspomniany pomnik.

„Czy wie Przyszowa, że się w niej Słowian Gioconda chowa”
Przytoczony wers pochodzi z wiersza Jerzego Harasymowicza, w którym gotycka rzeźba z beskidzkiej Przyszowej, jedna z tzw. "Pięknych Madonn" zostaje porównana do znanego na całym świecie obrazu Mony Lisy Leonarda da Vinci. Jerzy Harasymowicz został uczczony pomnikiem w okolicy Przełęczy Wyżnej w swoich ukochanych Bieszczadach.

Zadanie 14.

W dwóch pozbawionych pieszych szlaków turystycznych miejscowościach, w pobliżu ich najważniejszych zabytków, zlokalizowane są widoczne na zdjęciach kamienne upamiętnienia (pozbawione na potrzeby tej zagadki swoich inskrypcji) różnych, ale jednak podobnych wydarzeń. Upamiętniają one okrągłe rocznice, które co do wartości bezwzględnych są w obu przypadkach jednakowe, a ich suma przekracza 1000.
W jakich miejscowościach wykonano poniższe zdjęcia?


Zaprezentowane zdjęcia wykonano w Bliznem i Kunkowej (oryginały poniżej). Przedstawiają one pomniki mające upamiętniać 600-lecia obu miejscowości. O ile dokumenty historyczne dotyczące Bliznego mogą potwierdzać tę rocznicę, to 600-lecie Kunkowej z Beskidu Niskiego jest mocno wątpliwe.


Zadanie 15.

Ostatnie majowe pytanie będzie niezwykle krótkie.
W odpowiedzi należy wskazać beskidzką rzekę, w której bezpośrednim otoczeniu znajdują się miejsca identyczne z nazwą turystycznego państwa południowoeuropejskiego, nazwą znanego włoskiego miasta oraz człekokształtnym ssakiem.

Chorwacja – kąpielisko w Jurkowie.
Wenecja - historyczne miejsce wypoczynku w Nowym Sączu (są plany odbudowy tego miejsca).
Małpia Wyspa - wyspa (właściwie szczyt Grodziska) na Zbiorniku Rożnowskim.
Wszystkie te miejsca zlokalizowane są oczywiście nad Dunajcem.

Zadanie 16.

Mając 21 lat uległ niegroźnemu wypadkowi w górach. Niestety, było to w miejscu, gdzie ratownictwo górskie nie istniało, dlatego na pomoc czekał w samotności kilkadziesiąt godzin. Z pomocą przyszli mu miejscowi. Jeden z nich kilkanaście lat później sytuację tę przedstawił w krótkim opowiadaniu, w którym feralnego turystę określił jako „D.”.
W odpowiedzi podajcie tytuł tego opowiadania.
Wydarzenia te nie zniechęciły jednak naszego bohatera do górskich wędrówek. Wkrótce został członkiem organizacji turystycznej, a następnie aktywnym taternikiem. W Beskidach założył koło PTTK i tam też znalazł wieczny spoczynek (poniżej prezentujemy fragment nagrobka). Choć jego praca zawodowa nie była związana bezpośrednio z górami, to tak się jednak składało, że wykonywał ją głównie w Karpatach. Pomagał ludziom. Do końca życia aktywnie uprawiał turystykę. Mając ponad 70 lat, jako przewodnik prowadził turystów w góry.
Kim była opisana postać?


Zdjęcie wykonano na cmentarzu w Istebnej. Przedstawia ono fragment nagrobka Zygmunta Dadleza, który jako student uległ wypadkowi w okolicy Wielkiej Buczynowej Turnii, z powodu którego nie mógł kontynuować wędrówki. Na pomoc, z którą przyszedł mu nie kto inny, jak późniejszy twórca TOPR Mariusz Zaruski, czekał prawie dwie doby. To feralne zdarzenie, które kilka lat później Zaruski opisał w opowiadaniu „Ocalony”, nie znięchęciło bohatera tej zagadki do uprawiania turystyki górskiej. Przeciwnie, niedługo po tych wydarzeniach wstąpił do Towarzystwa Tatrzańskiego, zaczął uprawiać taternictwo, prowadził ludzi w góry jako przewodnik, a w założonym z jego inicjatywy sanatorium na Kubalonce utworzył koło PTTK. Prawdopodobnie miłość do gór sprawiała, że większość swej pracy zawodowej starał się wykonywać w ich pobliżu (Zakopane, Biała Krakowska, Mikulczyn, Kołomyja , Istebna).

Zadanie 17.

Bohater tego pytania w młodości również uległ wypadkowi. Choć jego obrażenia były bardzo poważne, to na szczęście po miesiącach rehabilitacji odzyskał sprawność. W celu zapobiegania tego rodzaju wypadkom sprowadził ze Szwajcarii, jako pierwszy w Polsce, służący temu sprzęt, który był używany w Warszawie. Nie znalazł wówczas niestety dużego grona zwolenników, co doprowadziło nawet do jego zniszczenia. Dziś sprzęt tego typu wykorzystywany jest powszechnie, choć jego użycie ma wciąż tyle samo zwolenników, co przeciwników.
Pytanie w tym zadaniu jest tylko jedno: z jakiej beskidzkiej miejscowości pochodzi opisany generał?

Urodził się w Gorlicach. W latach młodzieńczych z powodu nadmiernej prędkości uległ wypadkowi samochodowemu, po którym dość długo dochodził do zdrowia. Gdy został policjantem, korzystając z prywatnych znajomości sprowadził ze Szwajcarii i ustawił w Warszawie przy Trasie Łazienkowskiej pierwszy w Polsce fotoradar, który już po kilku dniach został wysadzony przez nieznanego sprawcę. Mowa o Głównym Inspektorze Transportu Drogowego generale Tomaszu Połeciu, który m.in. na przełomie 2012–2013 r. był odpowiedzialny za wprowadzanie radarów na polskich drogach.

Zadanie 18.

W kilku dużych polskich miastach, w dwóch miastach amerykańskich i jednym mieście na Bliskim Wschodzie, upamiętniono pewnego wybitnego Polaka. Wszystkie te upamiętnienia, choć nie identyczne, są bardzo do siebie podobne i składają się zasadniczo z dwóch elementów, które różnią się tylko detalami. W Karpatach postać ta stała się patronem szlaku, u krańca którego również można spotkać analogiczne, jak wskazane wyżej, upamiętnienie, ale pozbawione jednego z dwóch podstawowych elementów.
W odpowiedzi należy podać jakiego elementu brakuje. Szlak ten zaczyna się/ kończy w miejscowości, która kojarzona jest raczej z inną postacią – znanym polskim XX-to wiecznym politykiem, który także został patronem karpackiego szlaku. Dodatkowo podajcie nazwę tej miejscowości.

W Kielcach, Łodzi, Warszawie, Krakowie oraz w Tel-Awiwie, Waszyngtonie i Nowym Jorku znajdziemy tzw. Ławeczki Karskiego. Jest to seria pomników autorstwa Karola Badyny, poświęconych pamięci Jana Karskiego. Wszystkie one, choć nie identyczne, przedstawiają tego sławnego Polaka siedzącego na ławce. Podobnie uczczono Karskiego w Kątach, na krańcu poświęconego mu szlaku (szlak uwolnienia Jana Karskiego). Niestety pomnik ten składa się tylko z ławeczki, brak jest natomiast samego bohatera. Wspomniany szlak z Kątów biegnie do Marcinkowic koło Nowego Sącza, które w grudniu 1914 r. były świadkiem walk toczących się między wojskami VIII Korpusu Rosyjskiego, a Pierwszą Brygadą Legionów Polskich. Mało kto dziś pamięta, że przed II Wojną Światową Główny Szlak Beskidzki nosił imię marszałka Józef Piłsudskiego, który to w dniach 5-6 grudnia 1914 r. przebywał właśnie w marcinkowickim dworze.

Zadanie 19.

Schroniska, a szczególnie te w górach, gościły wiele znanych postaci. Dwa schroniska w Polsce mogą pochwalić się nawet wizytą pewnego monarchy. Co ciekawe, obie wizyty związane były, choć nie bezpośrednio, z instytucją małżeństwa. Podczas pierwszej z nich w schronisku przebywał nawet specjalnie sprowadzony na tę okazję królewski kucharz. Około roku później, w drugim schronisku następca tronu przebywał raczej incognito, a mieszkał w pobliskiej miejscowości w budynku należącym do sławnego Polaka. Budynek ten ujrzeć można w wielu filmach. Szczególnie jest on eksponowany w produkcji, która weszła do kin w roku wspomnianej drugiej królewskiej wizyty. W jej trakcie rząd polski ofiarował bohaterowi tego pytania dość oryginalny prezent, który niewątpliwie przydatny jest podczas wychowywania dzieci.
Pytanie jest tylko jedno - co to za przedmiot?

Monarchą, który odwiedził leżące obecnie w granicach Polski schroniska: „Andrzejówka” na Przełęczy Trzech Dolin w Górach Kamiennych i schronisko na Jaworzynie Krynickiej w Beskidzie Sądeckim, była królowa Holandii Juliana. Gdy Juliana ukończyła 20-ty rok życia jej matka, królowa Wilhelmina postanowiła znaleźć dla niej męża. Dlatego też zimą 1936 obie Panie wraz ze świtą zamieszkały w „Andrzejówce”, skąd udawały się na spotkania w poszukiwaniu męża wśród rodzin Reuss i Saksen-Weimar. Niestety holenderska królowa nie znalazła wśród nich pożądanego zięcia.
Następnego roku Beskidy, odwiedziła Juliana już wraz z mężem Bernardem Lippe-Biesterfeldem.
Podróżująca incognito jako hrabiostwo von Sternberg, książęca para zamieszkała w „Patrii” Jana Kiepury. Ten rozpoznawalny krynicki budynek był miejscem akcji wielu powstałych w międzywojniu polskich filmów, jak choćby „Książątko” z główną rolą Eugeniusza Bodo.
Nowożeńcy od rządu polskiego otrzymali nietypowy prezent – kołyskę dla dzieci.

Zadanie 20.

Na zboczach góry, której nazwę należy podać w odpowiedzi, zlokalizowany był zakład produkcyjny wykorzystujący unikalny lokalny surowiec. Założycielem przedsiębiorstwa był hrabia, potomek rodziny przybyłej do Rzeczypospolitej z Włoch w XVI wieku. Jak głosi lokalna na pół legenda - na pół prawda, przedsiębiorstwo powstało w wyniku przypadkowego odkrycia, mającego miejsce podczas budowy młyna w posiadłościach wspomnianego hrabiego. Dziś zakład już nie istnieje mimo kilku prób jego reaktywacji i gdyby nie lokalna drużyna piłki nożnej, która w swej nazwie wykorzystała nazwę przerabianego niegdyś w fabryce surowca, to już chyba nikt by o tym zakładzie nie pamiętał. W odpowiedzi napiszcie również jaki to surowiec. Może na pierwszy rzut oka podpowiedź "MW=172" niewiele ułatwia, ale po chwili zastanowienia dojdziecie do wniosku, że to kluczowa informacja :)

Wraz z orszakiem królowej Bony na początku XVI stulecia przybyła do Polski rodzina Scipio del Campo. Jej członkowie w latach późniejszych piastowali wiele znaczących funkcji w Rzeczypospolitej. Pod koniec XIX w. jeden z członków rodziny osiedlił się w okolicy Łopuszki Wielkiej, gdzie na zboczach Działu Pantalowickiego (jak głosi lokalna legenda), podczas kopania studni dla miejscowego tartaku odkryto bardzo rzadki surowiec - alabaster.
Alabaster, to rodzaj uwodnionego gipsu, czyli dihydrat siarczanu wapnia CaSO4 x H2O. Jego masa molowa (ang. molecular weight - MW) to 172u. Wspomniana włoska rodzina musiała opuścić swoje łopuszańskie posiadłości po roku 1945. Zakład wydobywający i przerabiający alabaster próbowano później reaktywować kilka razy – niestety bezskutecznie. Obecnie jedynym wspomnieniem wydobycia tego minerału jest tylko miejscowa drużyna piłki nożnej - Alabaster Łopuszka Wielka.

Zadanie 21.

Tak się złożyło, że dwa spośród najstarszych i najbardziej okazałych w Polsce obiektów pewnego typu, spłonęły w dziwnych okolicznościach. Na szczęście, na bazie jednego z nich powstała spora ilość kopii, które można oglądać do dziś. Dwa obiekty tego samego typu, choć nie wywodzące się bezpośrednio od opisanych wyżej, można obejrzeć w jednym z beskidzkich kompleksów zamkowych. Jednemu nadano imię na cześć zasłużonego dla okolicy władcy (1). Drugi natomiast nosi imię polityka (2), który patronował powstaniu dużej ilości tego typu obiektów w Polsce, mających upamiętniać okrągłą, istotną nie tylko dla naszego kraju rocznicę. Gwoli ścisłości należy powiedzieć, że ten drugi obiekt, który obserwujemy współcześnie, nie jest oryginalny, ponieważ oryginał został skradziony prawie bezpośrednio po tym, jak się pojawił.
W odpowiedzi należy podać jakie postaci ukryliśmy pod numerami 1 i 2. Jesteśmy przekonani, że sprawne oko konkursowicza znajdzie na załączonej fotografii klucz do rozwiązania tego zadania :).


Kluczem do tej zagadki, a zarazem obiektem zajmującym prawie całą fotograficzną podpowiedź, jest dąb. Dwa spośród największych i najbardziej okazałych przedstawicieli tego gatunku w Polsce (Dąb Napoleon i Dąb Chrobry ) spłonęły - podpalone przez wandali. Pewna ilość żołędzi z Dębu Chrobry zostało poświęconych przez Jana Pawła II, a następnie posadzono z nich ponad 400 tzw. Dębów Papieskich. Na fotografii uwidoczniony jest natomiast Dąb Maciej na tle Nowego Zamku w Żywcu, który swą nazwę zawdzięcza Maciejowi Płażyńskiemu, który patronował sadzeniu dębów milenijnych z okazji roku 2000. Niestety drzewo zasadzone ręką marszałka zostało po miesiącu skradzione. To, co oglądamy dziś, to duplikat. W żywieckim przyzamkowym parku znajduje się jeszcze okazały Dąb Franciszek nazwany tak na cześć Franciszka Wielopolskiego.

Zadanie 22.

W bezpośrednim otoczeniu miejsca, w którym wykonano poniższe zdjęcie, rozlokowane są oryginalne artystyczne przedstawienia pewnej drogi. Ich autor znany jest z rzeźb ukazujących znanego na całym świecie człowieka, którego postać występuje również w jednym z elementów wspomnianego przedstawienia, lecz nie występuje ona w swojej normalnej roli. Zastępuje inną postać - jaką?


Widoczne na fotografii odniesienia do OUN czy UPA mogły sugerować, że rozwiązania należało szukać na wschodnich krańcach Beskidów, ale widoczne w tle Skrzyczne z masztem TV jednoznacznie wskazywały miejsce wykonania fotografii. Góra Matyska, bo o niej mowa, bardziej znana jest z kontrowersyjnej Drogi Krzyżowej (tzw. Golgota Beskidów ) autorstwa Czesława Dźwigaja, krakowskiego profesora znanego przede wszystkim jako twórcę pomników Jana Pawła II. Postać papieża pojawia się także w tej artystycznej wizji ostatniej drogi Chrystusa. W stacji V postać Szymona Cyrenejczyka ma twarz papieża Polaka.

Zadanie 23.

Założona na terenie Polski przez austriackich braci firma produkowała innowacyjne produkty, cieszące się renomą nawet poza granicami naszego kraju. Produkty te przyciągnęły uwagę znanego szwajcarskiego profesora, który chciał je wykorzystać do swoich pionierskich eksperymentów. Produktów tej firmy użyli również polscy naukowcy przeprowadzający podobne próby. Jednej z takich prób, po której pamiątką jest tablica w jednym z polskich schronisk górskich, patronował nawet ówczesny prezydent Polski. W odpowiedzi należy podać nazwisko szwajcarskiego profesora oraz lokalizację tego schroniska.

W latach 30-tych XX w. pochodzący z Austrii bracia: Karol i Oskar Schmidt założyli w Sanoku Fabrykę Gumy rozbudowaną później o zakład produkujący akumulatory. Jej produkty (dętki, opony, podeszwy, nici, paski klinowe, płyty podłogowe, taśmy, gabki i wiele innych, nawet prototypy masek gazowych dla koni) cieszyły się uznaniem nie tylko w Polsce. Stosowane tam innowacyjne rozwiązania zainteresowały nawet światowej klasy naukowca - prof. Augusta Piccarda. Szwajcar chciał wykorzystać wyprodukowaną w Sanoku powłokę gumową do budowy balonów stratosferycznych. Powłokę tę wykorzystali też Polacy do budowy największego na świecie balonu o nazwie „Gwiazda Polski”. Tablica poświęcona nieudanej próbie wzbicia tego gigantycznego balonu w powietrze znajduje się w schronisku na Dolinie Chochołowskiej, nieopodal miejsca gdzie w roku 1938 próbowano dokonać tego rekordowego lotu.

Zadanie 24.

W miejscowości A znajdziemy dwanaście mniejszych i jeden sporej wielkości, drewnianych obiektów, świadczących o kontaktach tej miejscowości z pewnym europejskim narodem. Obiekty te charakterystyczne były kiedyś dla pewnej grupy etnograficznej, lecz obecnie wykorzystywane są coraz częściej przez cały wspomniany naród. Dwa z mniejszych obiektów upamiętniają konkretnych przedstawicieli tego narodu (1, 2), natomiast największy z nich poświęcony jest dwóm osobom, z czego jedna (3) urodziła się w miejscowości A, a przez pewien czas blisko współpracowała z osobą (4). Pozostałe dziesięć obiektów związane jest bezpośrednio z osobą (3), a wszystkie z nich znajdują się w miejscu, które swą nazwę zawdzięcza osobie (4). Jakie osoby zostały ukryte pod cyframi 1, 2, 3, 4? Jaka miejscowość ukrywa się pod literą A?

Zagadkowym miastem (A) jest Tarnów, miejsce narodzin Józefa Bema (3). Postać generała jest jednym z wielu przykładów związku tego miasta z narodem węgierskim. Niektóre z nich przywołaliśmy w tej zagadce. W Tarnowie odsłonięto 12 kopijników (słupów grobowych charakterystycznych dla kultury szeklerskiej). Dwa z nich poświęcone są odpowiednio: Michałowi Forgonowi i Norbertowi Lippóczemu (1,2). Pozostałe 10 ma upamiętniać bitwy stoczone przez gen. Bema. Ten bohater dwóch narodów, wspólnie ze swoim adiunktem Sandorem Petofim (4), patronują również tarnowskiej Bramie Szeklerskiej.

Bonus 1.

Jest taka bardzo prestiżowa nagroda, znana na całym świecie, którą od ponad stu lat z małymi przerwami, wręczają skandynawscy królowie. Lecz nie zapytamy o nią, bo jest rzeczą oczywistą, iż o Nagrodę Nobla chodzi. Zapytamy natomiast o inną nagrodę (1), której wartość pieniężna jest równie spora i która wręczana jest przez przedstawiciela rodziny książęcej. Podpowiemy, że pierwszy jej laureat (2) był również laureatem Nagrody Nobla. Laureatem tej nagrody jest także pewien polski uczony (3). Jego rodzinna miejscowość upiększona została obiektem nawiązującym do zainteresowań naszego naukowca. Podobne tematycznie elementy, które go tworzą, wykorzystano również w aranżacji szlaku w Beskidach. Szlak ten przebiega w okolicy miejsc związanych z innym bardzo znanym Polakiem (4). Postać ta, choć wybitna w swej dziedzinie, to pierwszego prestiżowego wyróżnienia w niej nie zdobyła.
W odpowiedzi należy wskazać osoby ukryte pod numerami 2, 3, 4 oraz podać, ilu Polaków otrzymało nagrodę oznaczoną w tym zadaniu jako 1.

Pytaliśmy o nagrodę Templetona wręczaną od 1973 r. przez księcia Edynburga – Filipa. Pierwszą laureatką tej nagrody była Matka Teresa z Kalkuty (Pokojowa Nagroda Nobla w 1979 r.). Do dziś jedynym polskim laureatem Nagrody Templetona jest filozof przyrody, fizyk, ale przede wszystkim specjalista kosmologii relatywistycznej, ksiądz profesor Michał Heller. Prawdopodobnie jego zainteresowania zainspirowały twórców fontanny w Tarnowie (rodzinne miasto profesora), którzy nadali jej wygląd Układu Słonecznego. Układ Słoneczny został też wykorzystany do stworzenia Beskidzkiej Ścieżki Planetarnej w Istebnej. Szlak ten przebiega w okolicach miejsc związanych z najsłynniejszym polskim himalaistą, Jerzym Kukuczką. Dla przykładu: w kościele na przełęczy Kubalonka odbył się ślub Jerzego z panią Cecylią, która do dziś prowadzi w domu w Istebnej-Wilcze Izbę Pamięci Jerzego Kukuczki.

Bonus 2.

Polska węglem stoi, lecz ostatnimi czasy coraz więcej energii pozyskiwanej jest ze źródeł odnawialnych. W miejscowości o którą chcemy zapytać (w odpowiedzi podajcie jej nazwę) znajdują się elektrownie wiatrowa i wodna, a w przeszłości miał w niej miejsce wybuch konwencjonalnego materiału energetycznego. Zlokalizowana jest tam również budowla ze zdjęcia, która choć nie wprost, ale powinna naprowadzić na administratora, który w tej miejscowości miał swoją siedzibę. Podlegał on władzy zwierzchniej zlokalizowanej w państwie południowej Europy. Jakie to państwo?

fot8


W lat 20-tych i 30-tych XX w. na Łemkowszczyźnie miały miejsce masowe konwersje Łemków na prawosławie. By powstrzymać ten proceder, Stolica Apostolska w roku 1934 powołała Apostolską Administrację Łemkowszczyzny - samodzielną jednostką terytorialną kościoła katolickiego obrządku bizantyjsko-ukraińskiego w Polsce, podlegającą bezpośrednio Watykanowi. Przez ostatnie dwa lata jej działalności główny administrator miał swą siedzibę we Wróbliku Szlacheckim, z którego pochodzi przedstawiona na zdjęciu, nieużywana dziś przycerkiewna dzwonnica. 28 lutego 1944 r. partyzanci z AK wysadzili we Wróbliku ponad 270 ton ropy naftowej. Dziś natomiast w tej miejscowości stawia się na odnawialne źródła pozyskiwania energii. Jest tam mała elektrownia wodna, a z roku na rok powiększa się o kolejne wiatraki okoliczna farma wiatrowa.